📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2019 PaperGoogle वर फॉलो करा

"भारताचा लाचलुचपत प्रतिबंधक कायदा" या संदर्भात पुढील विधानांचा विचार करा.
(a) या कायद्याअंतर्गत "लाच देणे" गुन्हा होत नाही.
(b) मुंबई विद्यापिठाचे "परीक्षा नियंत्रक" या कायद्याअंतर्गत लोकसेवक होतात.

Think about the following statements in relation to "The prevention of Corruption Act":
(a) Giving Bribe is not an offence under the Act.
(b) Controller of Examinations, of Mumbai University is also a "Public Servant" under this Act.

पर्याय (Options):
a
(a) बरोबर (b) चूक
(a) correct (b) wrong
b
(a) चूक (b) बरोबर
(a) wrong (b) correct
✓ योग्य उत्तर
c
(a) आणि (b) दोन्ही बरोबर
Both (a) and (b) correct
d
(a) आणि (b) दोन्ही चूक
Both (a) and (b) wrong
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a) चूक (b) बरोबर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा (PCA), 1988:
• विधान (a) चूक आहे: या कायद्यानुसार लाच देणे हा गुन्हा आहे. कलम 12 (अपप्रेरणा) आणि 2018 च्या सुधारणेनुसार नव्याने जोडलेल्या कलम 8 अन्वये 'लाच देणे' (Giving Bribe) हा थेट दखलपात्र गुन्हा असून त्यासाठी 7 वर्षांपर्यंत कारावासाची शिक्षा विहित आहे.
• विधान (b) बरोबर आहे: कलम 2(c) मधील 'लोकसेवक' (Public Servant) या संज्ञेच्या व्याख्येत विद्यापीठातील सेवेत असणाऱ्या किंवा परीक्षा घेण्याचे वैधानिक अधिकार असणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीचा समावेश होतो. त्यामुळे मुंबई विद्यापीठाचे परीक्षा नियंत्रक हे या कायद्यानुसार लोकसेवक ठरतात.
• न्यायालयीन दृष्टिकोन: सर्वोच्च न्यायालयाने विविध निवाड्यांमध्ये स्पष्ट केले आहे की, विद्यापीठांचे कुलगुरू, कुलसचिव आणि परीक्षा नियंत्रक हे लाचलुचपत प्रतिबंधक कायद्याच्या कक्षेत येतात.
• MPSC च्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार पर्याय क्र. 2 [(a) चूक (b) बरोबर] हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: लाचलुचपत कायद्यानुसार लाच देणे हा गुन्हा आहे आणि विद्यापीठाचे परीक्षा नियंत्रक हे लोकसेवक मानले जातात.

The correct answer is Option B ((a) wrong (b) correct).

Key Points:
• Prevention of Corruption Act (PCA), 1988:
• Statement (a) is Incorrect: Giving a bribe is a punishable offence. Under Section 12 (abetment) and Section 8 (as substituted by the PCA Amendment Act, 2018), bribe-givers face direct criminal liability punishable with imprisonment up to 7 years.
• Statement (b) is Correct: Under Section 2(c) of the PCA, the definition of "public servant" includes any person in the service or pay of a university, or holding any office by virtue of which they are empowered to conduct examinations. Hence, the Controller of Examinations of Mumbai University is a public servant under the Act.
• Judicial Clarifications: In *P.V. Narasimha Rao v. State (1998)* and *Gujarat University v. N.N. Rao*, courts confirmed the expansive statutory interpretation of public servants.
• Therefore, statement (a) is wrong and statement (b) is correct.
• Key Takeaway: Under the PCA 1988, bribe giving is an offence, and university exam controllers are deemed public servants.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भ्रष्टाचार प्रतिबंधक अधिनियम, १९८८ व शासकीय गुपिते कायदा (PC Act 1988 & Official Secrets Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔