खालीलपैकी कोणी लोकमान्य टिळकांना 'भारतीय असंतोषाचे जनक' (Father of Indian Unrest) म्हटले होते?
खालीलपैकी कोणी लोकमान्य टिळकांना 'भारतीय असंतोषाचे जनक' (Father of Indian Unrest) म्हटले होते?
Who among the following called Lokmanya Tilak as a 'Father of Indian Unrest'?
Allan Octavian Hume
Sir Valentine Chirol
Aravind Ghosh
Gopal Ganesh Aagarkar
योग्य उत्तर पर्याय B (सर व्हॅलेंटाईन चिरोल / Sir Valentine Chirol) आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. 'इंडियन अनरेस्ट' पुस्तक: ब्रिटिश पत्रकार आणि 'द टाइम्स' (लंडन) चे परराष्ट्र वार्ताहर सर व्हॅलेंटाईन चिरोल यांनी १९१० मध्ये 'इंडियन अनरेस्ट' (Indian Unrest) नावाचे पुस्तक लिहिले. या पुस्तकात त्यांनी लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक यांचा उल्लेख "भारतीय असंतोषाचे जनक" (The Father of Indian Unrest) असा केला.
२. चिरोलचा आरोप: चिरोलने असा दावा केला की, टिळकांच्या 'केसरी' आणि 'मराठा' वृत्तपत्रांमधील जहाल लेखांमुळे, सार्वजनिक गणेशोत्सव व शिवजयंती उत्सवांमुळे आणि त्यांच्या राष्ट्रभक्तीच्या प्रचारामुळे भारतात ब्रिटिशांविरुद्ध असंतोष आणि क्रांतिकारी हिंसेची भावना निर्माण झाली.
३. मानहानीचा खटला: व्हॅलेंटाईन चिरोलने आपल्या पुस्तकात केलेल्या बदनामीकारक विधानांविरुद्ध लोकमान्य टिळकांनी लंडनमध्ये जाऊन चिरोलवर मानहानीचा (Defamation) खटला दाखल केला होता.
४. इतर व्यक्ती:
- ए. ओ. ह्यूम: १८८५ मध्ये राष्ट्रीय काँग्रेसचे संस्थापक.
- अरविंद घोष: जहाल विचारवंत; त्यांनी टिळकांवर गौरवपूर्ण लेख लिहिले.
- गोपाळ गणेश आगरकर: 'सुधारक'चे संपादक व समाजसुधारक.
The correct answer is Option B (Sir Valentine Chirol).
Detailed Step-by-Step Historical Analysis:
1. The Moniker: Sir Valentine Chirol, a British imperialist journalist and foreign editor of *The Times* (London), labeled Bal Gangadhar Tilak as 'the Father of Indian Unrest' in his influential 1910 book *Indian Unrest*.
2. Colonial Critique: Chirol argued that Tilak's uncompromising nationalist polemics in *Kesari* and *The Mahratta*, combined with his revival of Sarvajanik Ganeshotsav and Shivaji Utsav, galvanized public anti-British discontent and catalyzed militant revolutionary movements across India.
3. Libel Suit: Tilak famously traveled to London in 1918 to file a civil libel suit against Chirol for defamatory claims made in the book, courageously defending his political principles before the King's Bench.
4. Examination of Distractors:
- Allan Octavian Hume: Retired British civil servant who founded the Indian National Congress in 1885.
- Aurobindo Ghosh & Gopal Ganesh Agarkar: Prominent contemporary nationalist thinkers.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रातील सुरक्षा आव्हानांना तोंड देण्यासाठी...
खालील विधाने विचारात घ्या: (a) कलम ३ अन्वये, संसद भूप्रदेश व...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Pre 2021 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?