भारतात ब्रिटीशांचा रेल्वे उभारणीचा हा हेतू होता -
अ. भारतातील ब्रिटीश साम्राज्यवाद्यांच्या आर्थिक, राजकीय व लष्करी हितसंबंध जपणे.
ब. देशांतर्गत मालवाहतूक करणे व माल निर्यात करणे.
क. भारतात इंग्रजी प्रशासन व्यवस्थेचा खर्च भागविणे.
ड. व्यापारासाठी भांडवल निर्माण करणे.
पर्यायी उत्तरे :
भारतात ब्रिटीशांचा रेल्वे उभारणीचा हा हेतू होता -
अ. भारतातील ब्रिटीश साम्राज्यवाद्यांच्या आर्थिक, राजकीय व लष्करी हितसंबंध जपणे.
ब. देशांतर्गत मालवाहतूक करणे व माल निर्यात करणे.
क. भारतात इंग्रजी प्रशासन व्यवस्थेचा खर्च भागविणे.
ड. व्यापारासाठी भांडवल निर्माण करणे.
पर्यायी उत्तरे :
Which was the aim of the Britishers to establish the Railway in India?
a. To conserve the Britishers imperialist's economical, political and military co-relations.
b. To internal supply and export the goods.
c. To fulfil the expenditure of British Government in India.
d. To make a capital for trade and business.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त अ आणि ब) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १८५३ मध्ये लॉर्ड डलहौसीच्या प्रसिद्ध मिनिट्सनुसार भारतात रेल्वे मार्गांच्या विकासाला सुरुवात झाली.
• ब्रिटिश साम्राज्यवाद्यांचे रेल्वे उभारणीमागे दोन मुख्य हेतू होते:
• १. लष्करी व राजकीय हितसंबंध: अंतर्गत बंडे मोडून काढण्यासाठी व संरक्षणासाठी सैन्य व युद्धसामग्रीची जलद हालचाल करणे.
• २. आर्थिक हितसंबंध: भारतातील ग्रामीण भागातून कापूस व कच्चा माल बंदरांपर्यंत नेऊन ब्रिटनला निर्यात करणे आणि ब्रिटनमधील पक्का माल देशांतर्गत बाजारपेठांत पोहोचवणे.
• म्हणून विधाने 'अ' आणि 'ब' ही रेल्वे उभारणीमागील मुख्य हेतू दर्शवितात (पर्याय ४ बरोबर).
• महत्त्वाची टीप: ब्रिटिशांनी भारतात रेल्वेची उभारणी साम्राज्यवादी हितसंबंध (लष्करी-राजकीय) आणि कच्चा माल निर्यात करण्याच्या हेतूने केली.
The correct answer is Option D (Only a and b).
Key Points:
• Lord Dalhousie initiated the expansion of railways in India with his famous Railway Minutes of 1853.
• The primary imperial objectives behind building railways were:
• 1. Military and Strategic Security: Enabling rapid troop movements across India to suppress revolts and secure borders.
• 2. Economic and Commercial Exploitation: Transporting raw materials from inland rural belts to ports for export to Britain, and penetrating imported British manufactured goods into interior Indian markets.
• Thus, preserving economic, political, and military interests (a) and facilitating internal transport for raw material extraction/export (b) were direct aims.
• Statements c and d were not the functional objectives of laying railway lines.
• Key Takeaway: British established Indian Railways mainly for military control, political hegemony, and commercial exploitation of raw materials.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
दलितांची परिस्थिती सुधारण्यासाठी या संघाची स्थापना यांनी केल...
मुंबईतील गिरणी मालकांनी परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून कोणत्या स...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :