#14📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper(2021) +1 गुण

सन 2010-11 मध्ये भारतामध्ये कोणत्या स्त्रोतामूळे 60 टक्क्यापेक्षा जास्त क्षेत्र ओलिताखाली होते ?
(a) कालवे
(b) उपसा सिंचन
(c) तलाव
(d) विहीरी व कुपनलीका
पर्यायी उत्तरे :

Which sources irrigated more than 60 percent area in India in 2010-11?
(a) Canals
(b) Lift irrigation
(c) Tanks
(d) Wells and tubewells
Answer Options:

पर्याय (Options):

फक्त (a) आणि (b)

Only (a) and (b)

फक्त (c)

Only (c)

फक्त (a), (b) आणि (c)

Only (a), (b) and (c)

फक्त (d)

Only (d)

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (फक्त (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील सिंचनाचे स्रोत: २०१०-११ च्या आकडेवारीनुसार भारतातील एकूण निव्वळ सिंचन क्षेत्रापैकी ६० टक्क्यांपेक्षा जास्त (सुमारे ६१-६३%) क्षेत्र हे विहिरी व कूपनलिका (Wells and Tubewells) यांच्या सिंचनाखाली होते.
• कालवे (Canals): कालव्यांचा वाटा दुसऱ्या क्रमांकावर असून तो सुमारे २४ ते २६% होता.
• तलाव (Tanks): तलावांखालील सिंचनाचे प्रमाण केवळ ४ ते ५% च्या आसपास राहिले आहे (प्रामुख्याने दक्षिण भारतात).
• संरचनात्मक बदल: हरित क्रांतीनंतर कूपनलिका आणि विद्युत पंपांचा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाढल्याने विहिरी व कूपनलिका हे देशातील सिंचनाचे मुख्य साधन बनले.
• महत्त्वाची टीप: भारतात २०१०-११ मध्ये विहिरी व कूपनलिकांद्वारे ६०% पेक्षा जास्त सिंचन क्षेत्र व्यापले होते.

The correct answer is Option D (Only (d)).

Key Points:
• Sources of Irrigation in India: In India's net irrigated area during 2010-11, groundwater sources comprising wells and tube wells accounted for over 61-63% of the total irrigated land, making option (4) correct.
• Canals: Canals were the second-largest source, contributing approximately 24-26% of total net irrigated area.
• Tanks: Tank irrigation accounted for less than 4-5%, mainly prominent in peninsular India (Tamil Nadu, Andhra Pradesh, Telangana).
• Structural Shift: Since the advent of the Green Revolution in the late 1960s, rural energization and diesel/electric pump-sets led to an immense structural expansion of tube wells over traditional surface canal irrigation.
• Key Takeaway: Wells and tubewells accounted for more than 60% of net irrigated area in India in 2010-11.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #13

खालील विधाने विचारात घ्या : (a) पशुगणना 2019 नुसार राज्यात स...

पुढील प्रश्न #15

भारतीय अर्थव्यवस्थेमध्ये भारतीय शेतीची भूमिका अत्यंत महत्वाच...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड