📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

न्यायिक सक्रियते बाबत खालीलपैकी कोणते विधान चूकीचे आहे ?
(1) न्यायिक सक्रियता हा शब्द इतिहासकार आर्थर श्लेसिंजर ज्युनिअर यांनी 1947 मध्ये तयार केला होता.
(2) हा शब्द न्यायिक पुनर्विलोकनासाठी न्यायाधीशाच्या वास्तविक किंवा समजलेल्या दृष्टीकोनाचे वर्णन करण्यासाठी वापरला जावू शकतो.
(3) न्यायिक सक्रियते मुळे शासनाच्या कार्यपद्धतीवर मर्यादा येतात.
(4) वरीलपैकी एकही नाही

Which one of the following statements regarding judicial activism is incorrect?
(1) The term judicial activism was coined by historian Arthur Schlesinger Jr. in 1947.
(2) The term may be used to describe a judge's actual or perceived approach to judicial review.
(3) Judicial activism limits the functioning of the government.
(4) None of the above

पर्याय (Options):
a
न्यायिक सक्रियता हा शब्द इतिहासकार आर्थर श्लेसिंजर ज्युनिअर यांनी 1947 मध्ये तयार केला होता.
The term judicial activism was coined by historian Arthur Schlesinger Jr. in 1947.
b
हा शब्द न्यायिक पुनर्विलोकनासाठी न्यायाधीशाच्या वास्तविक किंवा समजलेल्या दृष्टीकोनाचे वर्णन करण्यासाठी वापरला जावू शकतो.
The term may be used to describe a judge's actual or perceived approach to judicial review.
c
न्यायिक सक्रियते मुळे शासनाच्या कार्यपद्धतीवर मर्यादा येतात.
Judicial activism limits the functioning of the government.
d
वरीलपैकी एकही नाही
None of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरीलपैकी एकही नाही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान 1 बरोबर आहे: अमेरिकन इतिहासकार आर्थर श्लेसिंजर ज्युनियर (Arthur Schlesinger Jr.) यांनी जानेवारी 1947 मध्ये 'फॉर्च्यून' मासिकातील एका लेखात सर्वप्रथम 'न्यायिक सक्रियता' (Judicial Activism) हा शब्दप्रयोग केला होता.
• विधान 2 बरोबर आहे: हा शब्द न्यायिक पुनर्विलोकनाकडे पाहण्याच्या न्यायाधीशांच्या सक्रिय दृष्टिकोनाचे अचूक वर्णन करतो.
• विधान 3 बरोबर आहे: जेव्हा कार्यपालिका किंवा कायदेमंडळ आपल्या कर्तव्यात अपयशी ठरते, तेव्हा न्यायालयाच्या सक्रिय हस्तक्षेपामुळे सरकारच्या मनमानी कार्यपद्धतीवर मर्यादा व नियंत्रणे येतात.
• वरील तिन्ही विधाने योग्य असल्याने अयोग्य विधान शोधताना 'वरीलपैकी एकही नाही' (पर्याय 4) हे अचूक उत्तर ठरते.
• महत्त्वाची टीप: न्यायिक सक्रियता ही संकल्पना 1947 मध्ये आर्थर श्लेसिंजर ज्युनियर यांनी मांडली असून ती शासनाच्या मनमानी कारभारावर मर्यादा आणते.

The correct answer is Option D (None of the above).

Key Points:
• Statement 1 is correct: American historian and public intellectual Arthur Schlesinger Jr. introduced the term "judicial activism" in a January 1947 *Fortune* magazine article titled *"The Supreme Court: 1947"*.
• Statement 2 is correct: It describes a judge's philosophy and willingness to actively review legislative and executive acts, departing from strict judicial restraint to enforce constitutional justice.
• Statement 3 is correct: By stepping in when executive or legislative inertia impairs fundamental rights, judicial activism places constitutional checks and practical limits on arbitrary government action.
• Since all three statements (1, 2, and 3) are established factual/conceptual tenets of judicial activism, the incorrect statement is 'None of the above' (Option 4).
• Key Takeaway: The term 'judicial activism' was coined by Arthur Schlesinger Jr. in 1947 to describe active judicial enforcement of rights.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२) व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या: नोट्स PDF

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔