#22📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper(2016) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?

Which one of the following statements is incorrect?
पर्याय (Options):
a
(a) सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश निवृत्तीनंतर भारतात कोणत्याही न्यायालयात दावा लढू शकत नाहीत.
(a) After retirement, a Judge of Supreme Court shall not plead in any court in India.
b
(b) निवृत्त न्यायाधीशास शासनांतर्गत कोणत्याही पदावर नियुक्त करण्यास कसलाही मज्जाव नाही जसा नियंत्रक व महालेखा परिक्षकाबाबत आहे.
(b) There is no bar against a retired Judge from being appointed to any office under the government as in case of CAG.
c
(c) सर्वोच्च न्यायालयाच्या मतानुसार परदेशी निर्णय आपल्या देशात केवळ मन वळवू शकतील एवढेच त्यांचे मूल्य असते ते आपल्या न्यायालयांच्या प्राधिकारींवर बंधनकारक नसतात.
(c) As per opinion of the Supreme Court the foreign decisions have only persuasive value in our country and are not binding authorities on our courts.
d
वरीलपैकी कोणतेही नाही
None of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरीलपैकी कोणतेही नाही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांविषयी तरतुदी:
• विधान (a) बरोबर आहे: अनुच्छेद 124(7) नुसार सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायाधीश भारतातील कोणत्याही न्यायालयात किंवा प्राधिकरणासमोर वकिली करू शकत नाहीत.
• विधान (b) बरोबर आहे: कॅगच्या बाबतीत कलम 148(4) अन्वये निवृत्तीनंतर कोणतेही शासकीय पद स्वीकारण्यास पूर्ण बंदी आहे; परंतु सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांवर संविधानाने अशी कोणतीही थेट बंदी घातलेली नाही (त्यांची विविध लवाद, आयोग किंवा राज्यपालपदी नियुक्ती होऊ शकते).
• विधान (c) बरोबर आहे: परदेशी न्यायालयांचे निर्णय हे भारतीय न्यायालयांवर बंधनकारक नसून केवळ मार्गदर्शक किंवा मन वळवणारे (persuasive value) ठरतात.
• सर्व विधाने बरोबर असल्याने पर्याय ४ (वरीलपैकी कोणतेही नाही) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना वकिली करण्यास बंदी आहे (कलम १२४(७)), परंतु कॅगप्रमाणे इतर शासकीय पदांवर नेमणुकीवर बंदी नाही.

The correct answer is Option D (None of the above).

Key Points:
• Constitutional Independence of SC Judges:
• Statement (a) is correct: Under Article 124(7), no person who has held office as a Judge of the Supreme Court shall plead or act in any court or before any authority within the territory of India.
• Statement (b) is correct: Unlike the CAG of India who is explicitly barred under Article 148(4) from holding any further office under the Government of India or the Government of any State, there is no constitutional bar preventing a retired Supreme Court judge from accepting appointments to commissions, tribunals, or executive offices (e.g., NHRC, Law Commission, Governor).
• Statement (c) is correct: As ruled by the Supreme Court, decisions of foreign jurisdictions (such as the UK or US Supreme Court) have only persuasive value in interpreting Indian law and are not binding legal precedents on Indian courts.
• Since all three statements are true, 'None of the above' is the correct answer.
• Key Takeaway: SC judges are barred from pleading (Art 124(7)), but unlike CAG (Art 148(4)), have no bar against post-retirement government appointments.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔