#104📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?

Which one of the following statements is incorrect?
पर्याय (Options):
a
सर्व अर्थ (धन) विधेयके [अनुच्छेद-110] ही वित्त विधेयके असतात परंतु सर्व वित्त विधयके [अनुच्छेद-117] ही अर्थ (धन) विधेयके नसतात.
All money bills [Article-110] are financial bills [Article-117] but all financial bills are not money bills.
b
वित्त विधेयक [अनुच्छेद-117 (3)] हे राज्यसभेद्वारा फेटाळले अथवा दुरुस्त केले जावू शकत नाही.
A Financial Bill [Article-117(3)] cannot be either rejected or amended by the Rajya Sabha.
✓ योग्य उत्तर
c
वित्त विधेयका [अनुच्छेद-117 (3)] बाबत दोन्ही सभागृहामध्ये मतभेद असल्यास कोंडी सोडविण्यासाठी राष्ट्रपती दोन्ही सभागृहांची संयुक्त बैठक बोलावू शकतो.
In case of disagreement between the two houses over a Financial Bill [Article-117(3)] the President can summon a joint sitting of two houses to resolve the deadlock.
d
वरीलपैकी एकही नाही.
None of the above.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (वित्त विधेयक [अनुच्छेद-117 (3)] हे राज्यसभेद्वारा फेटाळले अथवा दुरुस्त केले जावू शकत नाही.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• वित्त विधेयक (कलम ११७) आणि धन विधेयक (कलम ११०) यांमधील भेद:
• विधान (२) चुकीचे आहे: कलम ११७(३) अंतर्गत येणारे वित्त विधेयक (प्रकार २) हे संसदेत सामान्य विधेयकाप्रमाणेच हाताळले जाते. त्यामुळे राज्यसभेला हे विधेयक दुरुस्त करण्याचा किंवा फेटाळण्याचा पूर्ण अधिकार असतो. केवळ धनविधेयक (कलम ११०) बाबत राज्यसभेला फेटाळण्याचा किंवा दुरुस्ती करण्याचा अधिकार नसतो.
• विधान (१) योग्य आहे: सर्व धन विधेयके ही वित्त विधेयके असतात, मात्र सर्व वित्त विधेयके ही धन विधेयके नसतात.
• विधान (३) योग्य आहे: कलम ११७(३) च्या वित्त विधेयकावर दोन्ही सभागृहांत मतभेद झाल्यास कोंडी फोडण्यासाठी राष्ट्रपती कलम १०८ अन्वये संयुक्त बैठक बोलावू शकतात.
• महत्त्वाची टीप: कलम ११७(३) मधील वित्त विधेयक सामान्य विधेयकासारखे असते; राज्यसभा ते दुरुस्त किंवा फेटाळू शकते आणि संयुक्त बैठकही लागू होते.

The correct answer is Option B (A Financial Bill [Article-117(3)] cannot be either rejected or amended by the Rajya Sabha.).

Key Points:
• Financial Bills under Article 117 vs Money Bills under Article 110:
• Statement 2 is INCORRECT: A Financial Bill (II) under Article 117(3) (which contains provisions involving expenditure from the Consolidated Fund of India but does not include any matter of Article 110) is treated in all respects like an ordinary bill. Hence, the Rajya Sabha has full powers to reject or amend it. (It is only a Money Bill under Article 109 that Rajya Sabha cannot amend or reject).
• Statement 1 is TRUE: Money Bills are a subset of Financial Bills; every Money Bill is a Financial Bill, but only those containing exclusively Article 110 matters are Money Bills.
• Statement 3 is TRUE: Since Financial Bills under Article 117(3) are treated like ordinary bills, the President can summon a joint sitting under Article 108 to resolve any legislative deadlock between the Houses.
• Key Takeaway: Financial Bill (II) under Article 117(3) is treated like an ordinary bill; Rajya Sabha CAN reject or amend it, and joint sitting applies.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔