खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (वित्त विधेयक [अनुच्छेद-117 (3)] हे राज्यसभेद्वारा फेटाळले अथवा दुरुस्त केले जावू शकत नाही.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• वित्त विधेयक (कलम ११७) आणि धन विधेयक (कलम ११०) यांमधील भेद:
• विधान (२) चुकीचे आहे: कलम ११७(३) अंतर्गत येणारे वित्त विधेयक (प्रकार २) हे संसदेत सामान्य विधेयकाप्रमाणेच हाताळले जाते. त्यामुळे राज्यसभेला हे विधेयक दुरुस्त करण्याचा किंवा फेटाळण्याचा पूर्ण अधिकार असतो. केवळ धनविधेयक (कलम ११०) बाबत राज्यसभेला फेटाळण्याचा किंवा दुरुस्ती करण्याचा अधिकार नसतो.
• विधान (१) योग्य आहे: सर्व धन विधेयके ही वित्त विधेयके असतात, मात्र सर्व वित्त विधेयके ही धन विधेयके नसतात.
• विधान (३) योग्य आहे: कलम ११७(३) च्या वित्त विधेयकावर दोन्ही सभागृहांत मतभेद झाल्यास कोंडी फोडण्यासाठी राष्ट्रपती कलम १०८ अन्वये संयुक्त बैठक बोलावू शकतात.
• महत्त्वाची टीप: कलम ११७(३) मधील वित्त विधेयक सामान्य विधेयकासारखे असते; राज्यसभा ते दुरुस्त किंवा फेटाळू शकते आणि संयुक्त बैठकही लागू होते.
The correct answer is Option B (A Financial Bill [Article-117(3)] cannot be either rejected or amended by the Rajya Sabha.).
Key Points:
• Financial Bills under Article 117 vs Money Bills under Article 110:
• Statement 2 is INCORRECT: A Financial Bill (II) under Article 117(3) (which contains provisions involving expenditure from the Consolidated Fund of India but does not include any matter of Article 110) is treated in all respects like an ordinary bill. Hence, the Rajya Sabha has full powers to reject or amend it. (It is only a Money Bill under Article 109 that Rajya Sabha cannot amend or reject).
• Statement 1 is TRUE: Money Bills are a subset of Financial Bills; every Money Bill is a Financial Bill, but only those containing exclusively Article 110 matters are Money Bills.
• Statement 3 is TRUE: Since Financial Bills under Article 117(3) are treated like ordinary bills, the President can summon a joint sitting under Article 108 to resolve any legislative deadlock between the Houses.
• Key Takeaway: Financial Bill (II) under Article 117(3) is treated like an ordinary bill; Rajya Sabha CAN reject or amend it, and joint sitting applies.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील अहवाल लक्षात घेऊन कालक्रमानुसार त्यांचा योग्य क्रम लिह...
'सार्वजनिक उपक्रम समिती' बाबत खालील विधाने विचारात घ्या : (a...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?