#12📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

राज्य लोकसेवा आयोगाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?

Which one of the following statements about 'State Public Service Commission' is false ?
पर्याय (Options):
a
आयोगाच्या अध्यक्षांसाठी कोणतेही पात्रतेचे निकष राज्यघटनेमध्ये सांगितलेले नाहीत.
The qualification of the chairman is not specified in the constitution.
b
सुरुवातीस, आयोगाचे अध्यक्ष व सदस्यांचे निवृत्तीचे वय 60 वर्षे होते ते 1975 च्या संसदेच्या कायद्याद्वारे वाढवून 62 वर्षे करण्यांत आले आहे.
Initially, the retirement age of the chairman and members was 60 years, it was extended to 62 years by an act of Parliament in 1975.
✓ योग्य उत्तर
c
आयोगाच्या एखाद्या सदस्याची त्याच लोकसेवा आयोगात पुन्हा दुसऱ्यांदा सदस्य म्हणून नेमणूक करता येत नाही परंतु त्यास त्याच आयोगात अध्यक्ष म्हणून किंवा अन्य राज्य लोकसेवा आयोगात अध्यक्ष म्हणून नेमता येवू शकते.
A member cannot be reappointed for the next term in the same Public Service Commission, however he can be appointed as the chairman of that SPSC or chairman of other Public Service Commission.
d
वरीलपैकी एकही नाही.
None of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (सुरुवातीस, आयोगाचे अध्यक्ष व सदस्यांचे निवृत्तीचे वय 60 वर्षे होते ते 1975 च्या संसदेच्या कायद्याद्वारे वाढवून 62 वर्षे करण्यांत आले आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संविधानाच्या भाग XIV मधील कलम 315 ते 323 अंतर्गत राज्य लोकसेवा आयोगाची तरतूद आहे.
• विधान (2) चुकीचे आहे: सुरुवातीला राज्य लोकसेवा आयोगाच्या अध्यक्ष आणि सदस्यांचे निवृत्ती वय 60 वर्षे होते. हे वय 41 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 1976 द्वारे वाढवून 62 वर्षे करण्यात आले; संसदेच्या 1975 च्या साध्या कायद्याद्वारे नाही.
• विधान (1) बरोबर आहे: राज्यघटनेत आयोगाच्या अध्यक्ष किंवा सदस्यांसाठी कोणतीही विशिष्ट शैक्षणिक पात्रता सांगितलेली नाही, केवळ सदस्यांपैकी निम्म्या सदस्यांनी केंद्र किंवा राज्य शासनाखाली किमान 10 वर्षे शासकीय पद सांभाळलेले असावे अशी अट आहे.
• विधान (3) बरोबर आहे: कलम 319 अन्वये निवृत्त सदस्य त्याच पदावर पुनर्नेमणुकीस पात्र नसतो, मात्र तो त्याच किंवा अन्य राज्य आयोगाचा अध्यक्ष अथवा UPSC चा सदस्य/अध्यक्ष होऊ शकतो.
• महत्त्वाची टीप: राज्य लोकसेवा आयोग सदस्यांचे निवृत्ती वय 60 वरून 62 वर्षे हे 41 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 1976 ने करण्यात आले.

The correct answer is Option B (Initially, the retirement age of the chairman and members was 60 years, it was extended to 62 years by an act of Parliament in 1975.).

Key Points:
• Article 315 to Article 323 in Part XIV of the Constitution govern State Public Service Commissions (SPSC).
• Why Statement 2 is FALSE: Originally, under Article 316(2), the retirement age for members and the Chairman of an SPSC was 60 years. This was increased to 62 years by the 41st Constitutional Amendment Act, 1976 (not by a simple act of Parliament in 1975).
• Statement 1 is TRUE: No specific educational qualifications are prescribed in the Constitution, except that nearly one-half of the members must have held office for at least 10 years under the Government of India or a State Government.
• Statement 3 is TRUE: Under Article 319, a member is not eligible for reappointment to the same post in that commission, but is eligible to be appointed as the Chairman of that SPSC, Chairman/member of another SPSC, or Chairman/member of UPSC.
• Key Takeaway: SPSC members' retirement age was raised from 60 to 62 years by the 41st Constitutional Amendment Act of 1976.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔