'लोकपाल' संबंधी खालीलपैकी कोणते विधान चूकीचे आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (लोकपालचे जास्तीत जास्त आठ सदस्यांपैकी निम्मे न्यायिक सदस्य असतील आणि किमान 50% सदस्या या महिला असतील.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लोकपाल व लोकायुक्त कायदा, २०१३ (कलम ३) मधील रचना:
• पर्याय १ बरोबर आहे: लोकपालमध्ये एक अध्यक्ष व जास्तीत जास्त ८ सदस्य असतात.
• पर्याय २ बरोबर आहे: अध्यक्ष हे भारताचे माजी सरन्यायाधीश, सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश किंवा भ्रष्टाचारविरोधी धोरणात किमान २५ वर्षांचा अनुभव असणारी निष्कलंक व्यक्ती असावी.
• पर्याय ३ चुकीचा आहे: ८ सदस्यांपैकी ५०% न्यायिक सदस्य असतील; आणि किमान ५०% सदस्य हे अनुसूचित जाती (SC), अनुसूचित जमाती (ST), इतर मागासवर्ग (OBC), अल्पसंख्याक आणि महिलांमधून मिळून असतील (केवळ महिलांसाठी स्वतंत्र ५०% आरक्षण नाही).
• पर्याय ४ बरोबर आहे: न्यायिक सदस्य हे सर्वोच्च न्यायालयाचे माजी न्यायाधीश किंवा उच्च न्यायालयाचे माजी मुख्य न्यायाधीश असावेत.
• महत्त्वाची टीप: लोकपाल सदस्यांपैकी ५०% सदस्य न्यायिक आणि ५०% सदस्य SC/ST/OBC/अल्पसंख्याक व महिलांमधून मिळून निवडले जातात.
The correct answer is Option C (Out of maximum eight members of Lokpal, half will be judicial members and minimum 50% of the members shall be women.).
Key Points:
• Composition of Lokpal under Section 3 of the Lokpal and Lokayuktas Act, 2013:
• Option 1 is correct: Consists of a Chairperson and a maximum of 8 members.
• Option 2 is correct: Chairperson must be a former CJI, former SC Judge, or an eminent person with minimum 25 years expertise in anti-corruption policy, public administration, vigilance, finance, etc.
• Option 3 is INCORRECT: Out of maximum 8 members, 50% shall be Judicial Members, and not less than 50% of the total members shall be from SCs, STs, OBCs, Minorities, AND Women (there is no separate mandatory 50% quota exclusively for women alone).
• Option 4 is correct: A Judicial Member must be a former Judge of the Supreme Court or a former Chief Justice of a High Court.
• Key Takeaway: Under Lokpal Act 2013, 50% members are judicial and 50% come combinedly from SC/ST/OBC/Minorities/Women.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन
भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...
उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT
भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...
सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल
भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
कोणत्या राज्याने सर्वप्रथम लोकायुक्त व उपलोकायुक्त अधिनियम अ...
महाधिवक्त्याची नियुक्ती भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमान्व...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?