खालीलपैकी कोणता प्रदेश हा जगातील नैसर्गिक व मानवनिर्मित आपत्तीमुळे सगळ्यात जास्त पीडित प्रदेश आहे ?
(1) दक्षिण आशिया
(2) दक्षिण अमेरिका
(3) दक्षिण आफ्रिका
(4) न्यु साउथ वेलस्
खालीलपैकी कोणता प्रदेश हा जगातील नैसर्गिक व मानवनिर्मित आपत्तीमुळे सगळ्यात जास्त पीडित प्रदेश आहे ?
(1) दक्षिण आशिया
(2) दक्षिण अमेरिका
(3) दक्षिण आफ्रिका
(4) न्यु साउथ वेलस्
Which one of the following regions is amongst the worlds most vulnerable regions to both natural and man made disasters ?
(1) South Asia
(2) South America
(3) South Africa
(4) New South Wales
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (दक्षिण आशिया) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• आपत्ती व्यवस्थापन अभ्यासानुसार जगातील विविध भौगोलिक प्रदेशांची नैसर्गिक व मानवनिर्मित धोक्यांची तीव्रता मोजली जाते.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• 'दक्षिण आशिया' (South Asia) हा प्रदेश नैसर्गिक आपत्ती (पूर, चक्रीवादळे, भूकंप, दुष्काळ) आणि मानवनिर्मित आपत्ती (दहशतवाद, औद्योगिक दुर्घटना, आग) या दोन्ही बाबतीत जगातील सर्वात संवेदनशील व पीडित प्रदेश मानला जातो.
• प्रचंड लोकसंख्या घनता, गरिबी आणि भौगोलिक स्थान यामुळे या प्रदेशात जीवित व वित्तहानीचे प्रमाण जगात सर्वाधिक आढळते.
• महत्त्वाची तथ्ये
• भारत, बांगलादेश, नेपाळ आणि पाकिस्तान हे देश नियमितपणे मान्सून पूर आणि टेक्टॉनिक भूकंपाच्या तडाख्यात सापडतात.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• इतर खंडांमध्ये आपत्ती येत असल्या तरी दक्षिण आशियातील लोकसंख्या घनता आपत्तीची तीव्रता व हानी कैक पटींनी वाढवते.
• इतर पर्याय
• पर्याय 2, 3 आणि 4 मधील प्रदेशांची तुलनात्मक जोखीम आणि मानवी हानी दक्षिण आशियापेक्षा खूपच कमी आहे.
• महत्त्वाची टीप: भौगोलिक परिस्थिती आणि प्रचंड लोकसंख्येमुळे दक्षिण आशिया हा नैसर्गिक व मानवनिर्मित आपत्तींनी सर्वाधिक ग्रस्त प्रदेश आहे.
The correct answer is Option A (South Asia).
Key Points:
• Core Concept
• Disaster risk indices evaluate geographic hazard exposure combined with socioeconomic vulnerability, population density, and infrastructure resilience.
• Why Correct
• South Asia (housing over one-fifth of humanity) is internationally recognized as the world's most vulnerable region to both natural disasters (earthquakes, cyclones, floods, tsunamis, droughts) and man-made disasters (industrial chemical hazards, terrorism, civil conflicts, urban fires).
• The UN Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR) consistently highlights South Asia's extreme vulnerability stemming from high population density, unplanned urbanization, and poverty.
• Key Details
• Himalayan tectonic instability combined with monsoon volatility generates recurring systemic disasters across India, Bangladesh, Pakistan, and Nepal.
• Exam Traps
• Other options have large land areas but lower disaster vulnerability indices and substantially smaller affected populations.
• Other Options
• South America (Option 2), South Africa (Option 3), and New South Wales (Option 4) exhibit far lower composite mortality and hazard risk exposures.
• Key Takeaway: South Asia is ranked as the world's most vulnerable region to both natural and man-made disasters due to geography and high population density.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)
पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)
मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...
सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)
सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...
राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)
आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
जागतिक व्यापार संघटनेच्या (WTO) तरतुदींनुसार, उत्पादन कमी कर...
महाराष्ट्रातील थेट विदेशी गुंतवणूक (F.D.I.) खालीलपैकी कोणत्य...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :