#30📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

2002 च्या शहाऐंशीव्या (86th) घटनादुरुस्ती विधिनियमाद्वारे खालीलपैकी कोणती तरतूद करण्यात आलेली नाही ?

Which one of the following provisions was not made by the eighty sixth (86th) Amendment Act of 2002?
पर्याय (Options):
a
प्राथमिक शिक्षण हा मूलभूत अधिकार करण्यात आला
Made elementary education a Fundamental Right
b
राज्याकडून अनुदान मिळणाऱ्या किंवा न मिळणाऱ्या खाजगी शैक्षणिक संस्थांसह सर्व शैक्षणिक संस्थांमध्ये सामाजिक किंवा शैक्षणिक दृष्ट्वा मागासवर्गीय, अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती यांच्यासाठी विशेष तरतूदी करण्याचे अधिकार राज्याला देण्यात आले
Empowered the state to make special provisions for the socially and educationally backward classes or the SC or the ST in educational institutions including private educational institutions whether aided or unaided by the State
✓ योग्य उत्तर
c
मार्गदर्शक तत्वाच्या अनुच्छेद 45 च्या विषयात बदल करण्यात आला
Changed the subject matter of Article 45 in Directive Principles
d
अनुच्छेद 51A मध्ये एका मूलभूत कर्तव्याचा नव्याने समावेश करण्यात आला
Added a new Fundamental Duty under Article 51A
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (राज्याकडून अनुदान मिळणाऱ्या किंवा न मिळणाऱ्या खाजगी शैक्षणिक संस्थांसह सर्व शैक्षणिक संस्थांमध्ये सामाजिक किंवा शैक्षणिक दृष्ट्वा मागासवर्गीय, अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती यांच्यासाठी विशेष तरतूदी करण्याचे अधिकार राज्याला देण्यात आले) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ८६ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २००२ मधील तीन प्रमुख बदल:
• 1⃣ कलम २१-अ: ६ ते १४ वर्षे वयोगटातील बालकांसाठी मोफत व सक्तीचे प्राथमिक शिक्षण हा मूलभूत अधिकार बनवला (पर्याय १).
• 2⃣ कलम ४५: मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये ६ वर्षांखालील बालकांचे संगोपन व पूर्वप्राथमिक शिक्षणाची तरतूद केली (पर्याय ३).
• 3⃣ कलम ५१-अ(k): पालकांसाठी ११ वे मूलभूत कर्तव्य समाविष्ट केले (पर्याय ४).
• पर्याय (२) ही तरतूद ९३ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, २००५ [कलम १५(५)] द्वारे खाजगी शिक्षण संस्थांमध्ये मागासवर्गीयांच्या आरक्षणासाठी करण्यात आली होती.
• महत्त्वाची टीप: ८६ व्या घटनादुरुस्तीने कलम २१-अ, कलम ४५ आणि कलम ५१-अ(k) बदलले; खाजगी संस्थांमधील आरक्षण ९३ व्या दुरुस्तीने आले.

The correct answer is Option B (Empowered the state to make special provisions for the socially and educationally backward classes or the SC or the ST in educational institutions including private educational institutions whether aided or unaided by the State).

Key Points:
• Tripartite Changes brought by the 86th Amendment Act, 2002:
• 1⃣ Article 21A: Inserted right to free and compulsory elementary education (6-14 years) as a Fundamental Right (Option 1).
• 2⃣ Article 45: Substituted DPSP subject matter to early childhood care and education for children below 6 years (Option 3).
• 3⃣ Article 51A(k): Added the 11th Fundamental Duty for parents/guardians (Option 4).
• Option 2 pertains to the 93rd Constitutional Amendment Act, 2005 [Article 15(5)], which enabled reservations in private educational institutions (aided or unaided).
• Key Takeaway: 86th Amendment added Article 21A, modified Article 45, and added Article 51A(k); private school quota was added via 93rd Amendment.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔