📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते हे प्रशासनिक न्यायाधिकरणाचे वैशिष्ट्य नाही ?

Which one of the following is not the characteristic of Administrative Tribunal ?
पर्याय (Options):
a
हे एका कायद्यानुसार बनते
It is creation of a statute.
b
ह्याला न्यायिक अधिकार असतात
It is entrusted with judicial powers.
c
ह्याला साक्षीपुरावा व प्रक्रियेचे कडक नियम लागू होतात
It is bound by strict rules of evidence and procedure.
✓ योग्य उत्तर
d
हे कागदपत्र सादर करण्याची सक्ती करू शकते
It can compel production of documents.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (ह्याला साक्षीपुरावा व प्रक्रियेचे कडक नियम लागू होतात) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रशासकीय न्यायाधिकरणांची (Administrative Tribunals) वैशिष्ट्ये:
• ही विधिमंडळाच्या कायद्याने स्थापन झालेली वैधानिक संस्था असते (विधान 1).
• याला अर्धन्यायिक अधिकार प्राप्त असतात (विधान 2).
• हे साक्षीदारांना समन्स बजावू शकते आणि कागदपत्रे सादर करण्याची सक्ती करू शकते (विधान 4).
• साक्षीपुराव्याचे नियम: प्रशासकीय न्यायाधिकरण हे भारतीय पुरावा कायदा व CPC च्या कडक व क्लिष्ट नियमांनी बांधील नसते; उलट ते नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वांवर (Natural Justice) कार्य करते.
• त्यामुळे विधान (3) हे त्याचे वैशिष्ट्य नाही, म्हणून पर्याय क्र. (3) हे उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: प्रशासकीय न्यायाधिकरणे नैसर्गिक न्यायानुसार काम करतात; ती पुराव्याच्या व कार्यपद्धतीच्या कडक नियमांनी बांधील नसतात.

The correct answer is Option C (It is bound by strict rules of evidence and procedure.).

Key Points:
• Characteristics of Administrative Tribunals:
• Created by statute under Article 323A or 323B.
• Exercising quasi-judicial powers of a civil court, including summoning witnesses and compelling the production of documents.
• Evidence and Procedural Flexibility: A defining legal feature of an Administrative Tribunal is that it is NOT bound by the strict, technical rules of evidence (Indian Evidence Act, 1872) or rigid procedure (Civil Procedure Code, 1908). Instead, it is guided by the principles of natural justice.
• Therefore, statement (3) is NOT a characteristic and is the correct answer.
• Key Takeaway: Administrative Tribunals are guided by principles of natural justice and are NOT bound by strict rules of evidence and CPC.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔