📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते खरे आहे ?
(A) उच्च न्यायालयातील न्यायाधीश, वकील व शैक्षणिक भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश बनू शकतात.
(B) भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाकरता शिफारस केल्या गेलेल्या 4 नावांमध्ये आदर्श गोयल व अरूण मिश्रा वकीली करतात तर रोहिनटन नरीमन व गोपाळ सुब्रमणियम उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश आहेत.
पर्याय :

Which of the following two statements is correct?
(A) High court judges, lawyers and academics can become a judge of the Supreme Court of India.
(B) Adarsh Goel and Arun Mishra, both lawyers and Rohinton Nariman with Gopal Subramaniam, both High Court Judges have been recommended to be on the Supreme Court Bench.
Options:

पर्याय (Options):
a
केवळ (A)
Only (A)
✓ योग्य उत्तर
b
केवळ (B)
Only (B)
c
दोन्हीही नाहीत
Neither
d
दोन्हीही
Both
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (केवळ (A)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची पात्रता (कलम 124(3)):
• घटनेतील निकष: संविधानाच्या कलम 124(3) नुसार, खालीलपैकी कोणतीही व्यक्ती सर्वोच्च न्यायालयाची न्यायाधीश होऊ शकते:
• 1. उच्च न्यायालयात किमान 5 वर्षे न्यायाधीश राहिलेली व्यक्ती; किंवा
• 2. उच्च न्यायालयात किमान 10 वर्षे वकिली केलेली व्यक्ती; किंवा
• 3. राष्ट्रपतींच्या मते निष्णात कायदेपंडित (Distinguished Jurist/Academic) असलेली व्यक्ती.
• त्यामुळे विधान (A) बरोबर आहे.
• 2014 ची शिफारस वस्तुस्थिती: 2014 मध्ये शिफारस करण्यात आलेल्या नावांमध्ये न्या. आदर्श गोयल आणि न्या. अरुण मिश्रा हे उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश होते, तर रोहिंटन नरीमन आणि गोपाळ सुब्रमण्यम हे ज्येष्ठ वकील होते. विधानात ही माहिती उलट दिली आहे, त्यामुळे विधान (B) असत्य आहे.
• म्हणून केवळ विधान (A) खरे आहे (पर्याय 1).
• महत्त्वाची टीप: कलम 124(3) नुसार उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश, 10 वर्षे अनुभव असलेले वकील आणि नामवंत कायदेतज्ज्ञ सर्वोच्च न्यायालयात नियुक्त होऊ शकतात.

The correct answer is Option A (Only (A)).

Key Points:
• Qualifications for Appointment as Supreme Court Judge (Article 124(3)):
• Constitutional Criteria: Under Article 124(3), a citizen of India is eligible to be appointed as a Judge of the Supreme Court if they have been:
• 1. A Judge of a High Court for at least 5 years; OR
• 2. An Advocate of a High Court for at least 10 years; OR
• 3. A distinguished jurist (academic/legal scholar) in the opinion of the President.
• Thus, high court judges, advocates, and academic jurists are constitutionally eligible -> Statement (A) is correct.
• 2014 Collegium Recommendations: In mid-2014, the Supreme Court Collegium recommended 4 names: Arun Mishra and Adarsh Kumar Goel (who were sitting High Court Chief Justices, NOT practicing lawyers), and Rohinton Nariman and Gopal Subramanium (who were Senior Advocates/lawyers, NOT High Court Judges). Statement (B) inverts their designations and is completely false.
• Hence, only statement (A) is correct (Option 1).
• Key Takeaway: High court judges, senior advocates, and distinguished legal scholars are eligible for Supreme Court appointment (Article 124(3)).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔