2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील खालीलपैकी कोणत्या तीन जिल्ह्यांमध्ये ऋणात्मक लोकसंख्येचा वृद्धीदर दर्शवितो?

Which of the following three districts from Maharashtra recording negative growth rate of population as per 2011 census?
पर्याय (Options):
a
मुंबई उपनगर, सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी
Mumbai Suburban, Sindhudurg and Ratnagiri
b
मुंबई शहर, सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी
Mumbai City, Sindhudurg and Ratnagiri
✓ योग्य उत्तर
c
मुंबई उपनगर, सिंधुदुर्ग आणि पालघर
Mumbai Suburban, Sindhudurg and Palghar
d
मुंबई शहर, सिंधुदुर्ग आणि पालघर
Mumbai City, Sindhudurg and Palghar
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B (मुंबई शहर, सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. २०११ च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रातील ३५ जिल्ह्यांपैकी (तेव्हा पालघर स्वतंत्र नव्हता) केवळ ३ जिल्ह्यांमध्ये २००१ ते २०११ या दशकात 'ऋणात्मक लोकसंख्या वाढ' (Negative Decadal Growth Rate) नोंदवली गेली:
- मुंबई शहर (Mumbai City): −७.५७% (शहरी भागातील घरांचे वाढते दर आणि लोकांचे मुंबई उपनगर/ठाण्याकडे झालेले स्थलांतर यामुळे).
- रत्नागिरी (Ratnagiri): −४.८२% (रोजगारासाठी मुंबई-पुण्याकडे मोठ्या प्रमाणावर होणारे स्थलांतर आणि कमी जन्मदर यामुळे).
- सिंधुदुर्ग (Sindhudurg): −२.२१% (स्थलांतर आणि शिक्षणाचा उच्च दर यामुळे).
२. पर्याय A आणि C मध्ये 'मुंबई उपनगर' आहे; परंतु मुंबई उपनगरचा वाढदर धनात्मक (+८.०१%) होता.

म्हणून ऋणात्मक वाढ दर्शवणारे तीन जिल्हे 'मुंबई शहर, सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी' आहेत.

The correct answer is Option B (Mumbai City, Sindhudurg and Ratnagiri).

Detailed Step-by-Step Analysis:
According to Census 2011, exactly three districts in Maharashtra registered negative decadal population growth rates (2001–2011):
1. Mumbai City: -7.57% (driven by de-densification of the urban core and out-migration to peripheral suburbs like Thane, Navi Mumbai, and Palghar).
2. Ratnagiri: -4.82% (out-migration of working-age population to the Mumbai-Pune corridor coupled with low birth rates).
3. Sindhudurg: -2.21% (lowest population growth rate in Maharashtra, driven by sustained migration and high literacy).
4. Mumbai Suburban recorded POSITIVE growth (+8.01%), ruling out Options A and C.

Hence, Option B is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राचे स्थान, विस्तार, सीमा व प्रशासकीय रचना' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔