📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

'नागपूर करारा' बाबत खालीलपैकी कोणते विधान असत्य आहे ?

Which of the following statements regarding 'Nagpur Pact' is incorrect?
पर्याय (Options):
a
(1) विधिमंडळाचे किमान एक अधिवेशन नागपूर येथे घ्यावे.
At least one session of Legislature should be held of Nagpur.
b
(2) मुंबई उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ नागपूर येथे असावे.
Bench of Bombay High Court should be at Nagpur.
c
(3) सरकारी नोकऱ्यात लोकसंख्येच्या प्रमाणात भरती करावी.
Recruitment in Government service should be proportionate to population.
d
(4) मराठवाड्यातील काँग्रेस नेत्यांचा 'नागपूर करारास' विरोध होता.
The Congress leaders from Marathwada opposed the 'Nagpur Pact'.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((4) मराठवाड्यातील काँग्रेस नेत्यांचा 'नागपूर करारास' विरोध होता.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नागपूर करार (सप्टेंबर 1953): द्विभाषिक मुंबई राज्य (आणि नंतर महाराष्ट्र) स्थापनेपूर्वी विदर्भ व मराठवाड्याच्या विकासाची हमी देण्यासाठी हा ऐतिहासिक करार झाला.
• मुख्य तरतुदी (1, 2, 3): विधिमंडळाचे किमान एक अधिवेशन नागपुरात घेणे, मुंबई उच्च न्यायालयाचे नागपूर खंडपीठ असणे, आणि लोकसंख्येच्या प्रमाणात शासकीय नोकऱ्या व विकासात वाटा देणे.
• विधान (4) विश्लेषण: नागपूर करारावर मराठवाडा व विदर्भातील प्रमुख नेत्यांच्या स्वाक्षऱ्या होत्या आणि सर्वांनी मिळून तो स्वीकारला होता; मराठवाड्यातील काँग्रेस नेत्यांचा त्याला तीव्र विरोध होता असे म्हणणे ऐतिहासिकदृष्ट्या चुकीचे आहे.
• निष्कर्ष: विधान (4) असत्य असल्यामुळे ते योग्य उत्तर ठरते.
• महत्त्वाची टीप: नागपूर करारानुसार नागपुरात अधिवेशन व खंडपीठाची तरतूद होती; या कराराला मराठवाड्याच्या नेत्यांचा विरोध होता हे विधान असत्य आहे.

The correct answer is Option D (The Congress leaders from Marathwada opposed the 'Nagpur Pact'.).

Key Points:
• Nagpur Pact (September 1953): A historic agreement signed prior to the formation of bilingual Bombay State and later Maharashtra, safeguarding the interests of Vidarbha and Marathwada.
• Key Provisions (Statements 1, 2, 3): Mandated holding at least one legislative session annually in Nagpur, establishing a High Court bench at Nagpur, and ensuring equitable development and government service recruitment proportionate to regional population.
• Statement (4) Analysis: The Nagpur Pact was collaboratively signed and accepted by prominent political leaders across regions (including Vidarbha and Marathwada leaders like Deorao Patil, Swami Ramanand Teerth, etc.) to ensure a united bilingual/Marathi state; claiming Marathwada Congress leaders opposed it is historically incorrect.
• Conclusion: Statement (4) is incorrect.
• Key Takeaway: The Nagpur Pact ensured legislative sessions in Nagpur, a High Court bench, and regional equity, with broad regional leader support rather than Marathwada congressional opposition.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔