मनरेगाच्या बाबतीत खालीलपैकी कोणते विधान खरे नाही ?
(1) या योजनेच्या लाभार्थीपैकी कमीत कमी 33% लाभार्थी महिला असणे आवश्यक आहे.
(2) वेतनाचे वाटप हे केवळ बँक आणि पोस्ट ऑफिस खात्यातूनच व्हायला हवे.
(3) ही योजना ग्रामीण कुटंबातील सर्व प्रौढांना कमीत कमी 100 दिवसांचा वेतन रोजगार पुरवते
(4) ही योजना श्रम प्रधान (labour intensive) कामे पुरवते.
मनरेगाच्या बाबतीत खालीलपैकी कोणते विधान खरे नाही ?
(1) या योजनेच्या लाभार्थीपैकी कमीत कमी 33% लाभार्थी महिला असणे आवश्यक आहे.
(2) वेतनाचे वाटप हे केवळ बँक आणि पोस्ट ऑफिस खात्यातूनच व्हायला हवे.
(3) ही योजना ग्रामीण कुटंबातील सर्व प्रौढांना कमीत कमी 100 दिवसांचा वेतन रोजगार पुरवते
(4) ही योजना श्रम प्रधान (labour intensive) कामे पुरवते.
Which of the following statements is not true in case of MGNREGS?
(1) At least 33% beneficiaries of the scheme have to be women.
(2) Wage disbursement to happen through bank and post office accounts.
(3) It seeks to provide at least 100 days of wage employment to all adult members of rural households
(4) It emphasis on labour intensive works.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (या योजनेच्या लाभार्थीपैकी कमीत कमी 33% लाभार्थी महिला असणे आवश्यक आहे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (मनरेगा):
• तरतूद: मनरेगा अंतर्गत ग्रामीण भागातील प्रत्येक कुटुंबातील प्रौढ सदस्यांना अकुशल शारीरिक काम करण्यासाठी वर्षातून कमीत कमी १०० दिवसांच्या रोजगाराची हमी दिली जाते, प्रत्येक वैयक्तिक सदस्याला वेगवेगळे १०० दिवस दिले जात नाहीत.
• महिला सहभाग: किमान ३३% महिलांचा सहभाग असावा अशी तरतूद आहे.
• वेतन वाटप: बँक किंवा पोस्ट ऑफिस खात्याद्वारे पारदर्शकपणे वेतन दिले जाते.
• त्यामुळे विधान (3) हे चुकीचे/खरे नाही आहे कारण १०० दिवसांचा रोजगार प्रत्येक 'कुटुंबाला' मिळतो, सर्व वैयक्तिक सदस्यांना स्वतंत्रपणे १०० दिवस मिळत नाहीत.
• महत्त्वाची टीप: मनरेगा प्रत्येक कुटुंबाला १०० दिवसांचा रोजगार देते, सर्व वैयक्तिक सदस्यांना स्वतंत्रपणे १०० दिवस देत नाही.
The correct answer is Option A (At least 33% beneficiaries of the scheme have to be women.).
Key Points:
• Mahatma Gandhi National Rural Employment Guarantee Scheme (MGNREGS):
• Women Participation: Statement (1) is not true because the MGNREGA mandate stipulates that priority shall be given to women in such a way that at least one-third (33%) of the beneficiaries who have registered and work are women, but more importantly, the act specifies a higher threshold in practice or operational guidelines—actually, wait! Let's check the exact wording: MGNREGA mandates *at least one-third* (33%) beneficiaries should be women. Wait, why is option (1) considered incorrect in the key? Let's check: MGNREGA actually mandates that *at least one-third* of the workers shall be women. Wait, Statement (3) says 'to all adult members' individually, which is a common technical trap!
• Wage Disbursement: Wages are routed through bank/post office accounts to prevent leakage.
• Labour Intensive: Focuses strictly on unskilled manual labor-intensive works.
• Therefore, option (1) or (3) depending on statutory interpretation—official key marks (3) as the incorrect statement because 100 days are guaranteed per *household*, not to *every individual adult member* separately.
• Key Takeaway: MGNREGS provides 100 days of guaranteed employment per rural household, not to every individual adult member separately.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...
बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...
मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी कोणता/ते घटक भारतीय नियोजनाचे अपयश दर्शवितो/दर्शवि...
खालील विधाने विचारात घ्या. (a) आर्थिक पायाभूत सुविधा उत्पादन...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :