#28📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2019 Official Question Paper(2019) +1 गुण

विधेयक राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवण्याबाबतच्या राज्यपालाच्या अधिकारासंदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/त ?
(a) अनुच्छेद 201 मध्ये यासंबंधीच्या तरतूदी आहेत.
(b) हा राज्यपालांचा विवेकाधिकार नाही.
(c) जर विधेयकाचा उच्च न्यायालयाच्या स्थानावर परिणाम होत असेल तर हे अनिवार्य आहे.
(d) विधेयक राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवण्याबाबतची तरतूद ही जम्मू आणि काश्मीर राज्यास देखील लागू आहे.
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following statements is/are correct regarding the powers of a Governor to reserve a bill for the consideration of the President?
(a) It is laid down in Article - 201.
(b) It is not a discretionary power of the Governor.
(c) It is compulsory, if the bill endangers the position of High Court.
(d) The provision of reserve the bill for the consideration of the President is also applicable to state of Jammu and Kashmir.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
(a) only
b
(a) आणि (b)
(a) and (b)
c
फक्त (c)
(c) only
✓ योग्य उत्तर
d
(c) आणि (d)
(c) and (d)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधेयक राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवण्याचे राज्यपालाचे अधिकार:
• विधान (a) चुकीचे आहे: राज्यपालाने विधेयक राष्ट्रपतीच्या विचारार्थ राखून ठेवण्याची तरतूद अनुच्छेद 200 मध्ये आहे (अनुच्छेद 201 मध्ये अशा राखीव विधेयकांवर राष्ट्रपतींच्या निर्णयाची प्रक्रिया दिली आहे).
• विधान (b) चुकीचे आहे: राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ विधेयक राखून ठेवणे हा राज्यपालांचा एक महत्त्वाचा विवेकाधिकार (Discretionary Power) आहे.
• विधान (c) बरोबर आहे: अनुच्छेद 200 च्या दुसऱ्या परंतुकानुसार (Proviso), जर राज्य विधिमंडळाने संमत केलेले विधेयक उच्च न्यायालयाचे घटनात्मक स्थान किंवा अधिकार धोक्यात आणत असेल, तर ते विधेयक राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ राखून ठेवणे राज्यपालांवर बंधनकारक/अनिवार्य असते.
• विधान (d) चुकीचे आहे: तत्कालीन जम्मू-काश्मीरच्या संविधानानुसार (कलम 75) ही तरतूद त्या राज्याला लागू नव्हती. त्यामुळे अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार केवळ (c) बरोबर ठरते.
• महत्त्वाची टीप: अनुच्छेद 200 नुसार उच्च न्यायालयाचे स्थान धोक्यात आणणारे विधेयक राष्ट्रपतींकडे राखून ठेवणे राज्यपालांवर अनिवार्य असते.

The correct answer is Option C ((c) only).

Key Points:
• Governor's Power to Reserve Bills:
• Statement (a) is Incorrect: The power of the Governor to reserve a bill for the consideration of the President is contained in Article 200 (Article 201 deals with the actions of the President on bills reserved by the Governor).
• Statement (b) is Incorrect: Reserving a bill for the consideration of the President is an essential discretionary power of the Governor under the Constitution.
• Statement (c) is Correct: Under the second proviso to Article 200, it is obligatory/compulsory for the Governor to reserve any bill passed by the State Legislature which, in his opinion, derogates from the powers of the High Court so as to endanger its constitutional position.
• Statement (d) is Incorrect: At the time of this examination (July 2019), under Article 370 and the J&K Constitution (Section 75), the Sadar-i-Riyasat / Governor gave assent under state provisions, and the normal Article 200 reservation framework did not identically apply. Hence, per official key, statement (c) alone is correct.
• Key Takeaway: Under Article 200, a Governor must compulsorily reserve any bill that endangers the constitutional position of the High Court.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔