ब्रिटिशांनी सुरू केलेल्या पाश्चात्य शिक्षणाच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
(a) हिंदुस्थानात एक राष्ट्रीयत्वाची भावना वाढीस लागली.
(b) पूर्ण देशाची भाषा म्हणून इंग्लिश भाषेचा स्विकार केला.
(c) त्यामुळे मध्यम सुशिक्षित वर्ग तयार झाला.
(d) इंग्लिश भाषा देशातील सर्व सुशिक्षितांनी मान्य केली नाही.
ब्रिटिशांनी सुरू केलेल्या पाश्चात्य शिक्षणाच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
(a) हिंदुस्थानात एक राष्ट्रीयत्वाची भावना वाढीस लागली.
(b) पूर्ण देशाची भाषा म्हणून इंग्लिश भाषेचा स्विकार केला.
(c) त्यामुळे मध्यम सुशिक्षित वर्ग तयार झाला.
(d) इंग्लिश भाषा देशातील सर्व सुशिक्षितांनी मान्य केली नाही.
Which of the following statements are true with reference to Western education introduced by the British ?
(a) It increased the sense of nationalism among the Indians.
(b) English was accepted as the language of the entire country.
(c) It created an educated middle class.
(d) English language was not accepted by all the educated people in the country.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a), (b), (c) फक्त) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १८३५ च्या मेकॉलेच्या खलित्यामुळे भारतात पाश्चात्य इंग्रजी शिक्षणाची पायाभरणी झाली:
• 🇮🇳 या शिक्षणाने भारतीयांना लोकशाही, स्वातंत्र्य व समतेच्या पाश्चात्य विचारांशी जोडले आणि अखिल भारतीय राष्ट्रवादाची भावना वाढवली.
• इंग्रजी भाषा ही देशभरातील सुशिक्षित लोकांमधील संवादाचे माध्यम बनली, ज्यामुळे प्रांतांमधील भाषिक अडथळा दूर झाला.
• यातूनच आधुनिक विचारसरणीचा एक नवा मध्यम सुशिक्षित वर्ग (वकील, पत्रकार, प्राध्यापक) उदयास आला.
• त्यामुळे (a), (b) आणि (c) ही विधाने बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: पाश्चात्य शिक्षणामुळे इंग्रजी संपर्क भाषा बनली, मध्यम सुशिक्षित वर्ग घडला आणि राष्ट्रवादाला बळ मिळाले.
The correct answer is Option A ((a), (b), (c) only).
Key Points:
• The introduction of Western education (via Macaulay's Minute 1835 and Wood's Despatch 1854) had a profound transformative impact on Indian society:
• 🇮🇳 It exposed Indians to modern concepts of liberty, democracy, and equality, fostering a pan-Indian sense of nationalism.
• English functioned as a pan-Indian lingua franca enabling inter-provincial communication among educated elites from different linguistic backgrounds.
• It created an educated Indian middle class consisting of lawyers, journalists, teachers, and civil servants who led national awakening.
• Statements (a), (b), and (c) are true as per the official answer key.
• Key Takeaway: Western education introduced English as a common link language, built an educated middle class, and spurred nationalism.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
पुढीलपैकी कोणती विधाने सर सय्यद अहमद खान यांची आहेत ? (a) आध...
1907 साली जगातील साम्यवादींच्या परिषदेत मॅडम मादाम कामा यांन...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :