📅MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत ?
(a) भारत सरकार वि. महाराष्ट्र राज्य यामधील वादाची सुनावणी थेट सर्वोच्च न्यायालयच सुरु करु शकते.
(b) अनुच्छेद 226 द्वारा उच्च न्यायालयास परमादेश देण्याचे बाबतीत सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा जास्त अधिकार आहेत.
(c) आयकर ट्रिब्युनल (न्यायसभा) विरुद्ध रीट याचिका दाखल करता येत नाही.
योग्य पर्याय निवडा :

Which of the following statements are True ?
(a) Union Vs. State of Maharastra this dispute will be directly entertained only by the Supreme Court.
(b) Article 226 confers more rights on High Court than on Supreme Court in the matter of issuing writs.
(c) Writs cannot be filed against Income tax tribunal.
Choose the correct alternative:

पर्याय (Options):
a
सर्व असत्य
All statements untrue
b
फक्त (a) आणि (b) सत्य
Only (a) and (b) are true
✓ योग्य उत्तर
c
फक्त (b) आणि (c) सत्य
Only (b) and (c) are true
d
सर्व सत्य
All are true
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (फक्त (a) आणि (b) सत्य) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• बरोबर पर्याय (2) आहे.
• विधान (a) सत्य आहे: कलम 131 नुसार भारत सरकार आणि घटक राज्य (उदा. केंद्र विरुद्ध महाराष्ट्र राज्य) यांच्यातील संघराज्यीय वादांवर सुनावणी करण्याचा मूळ व अनन्य अधिकार (Original Jurisdiction) केवळ सर्वोच्च न्यायालयालाच आहे.
• विधान (b) सत्य आहे: कलम 226 अन्वये उच्च न्यायालयाचे प्राधिकारपत्र (Writ) अधिकार सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा (कलम 32) व्यापक आहेत; कारण उच्च न्यायालय केवळ मूलभूत हक्कांच्या उल्लंघनासाठीच नव्हे, तर 'इतर कोणत्याही कायदेशीर कारणासाठी' देखील रिट काढू शकते.
• विधान (c) असत्य आहे: आयकर लवादासारख्या (ITAT) अर्ध-न्यायिक न्यायाधिकरणांविरुद्ध कलम 226 आणि 227 अन्वये उच्च न्यायालयात प्राधिकारपत्र (Writ) याचिका दाखल करता येते.
• म्हणून 'फक्त (a) आणि (b) सत्य' हा पर्याय योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: केंद्र-राज्य वाद केवळ सर्वोच्च न्यायालयातच (कलम 131) चालतात आणि उच्च न्यायालयाचे रिट अधिकार (कलम 226) हे सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा अधिक व्यापक असतात.

The correct answer is Option B (Only (a) and (b) are true).

Key Points:
• The correct option is (2).
• Statement (a) is true: Under Article 131, the Supreme Court has Original and Exclusive Jurisdiction over federal disputes between the Government of India and one or more States (such as Union vs State of Maharashtra); no other court can entertain such disputes.
• Statement (b) is true: Under Article 226, the High Court's writ jurisdiction is broader than the Supreme Court's (Article 32) because the High Court can issue writs not only for the enforcement of Fundamental Rights but also 'for any other purpose' (legal rights).
• Statement (c) is false: Quasi-judicial tribunals like the Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) are subject to the supervisory writ jurisdiction of High Courts under Articles 226 and 227 (certiorari and prohibition can be filed against them).
• Therefore, only statements (a) and (b) are true.
• Key Takeaway: Federal disputes fall exclusively under the Supreme Court's Article 131, and High Courts have broader writ jurisdiction under Article 226 than the Supreme Court under Article 32.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔