#19📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

खालीलपैकी बरोबर विधाने कोणती ?
(a) राष्ट्रकूट काळातील सर्वात श्रेष्ठ लेणे म्हणजे कैलास लेणे होय.
(b) वेरुळ येथील जैनांची लेणी दिगंबर पंथीयांची आहेत.
(c) चालुक्याच्या राजवटीत पट्टकदल, बदामी व तेर या ठिकाणी अनेक सुंदर मंदिरे बांधली गेली.
(d) घारापुरी येथील लेण्यातील त्रिमुखी मूर्ती शिल्प प्रसिद्ध आहे.

Which of the following statements are correct?
(a) The most outstanding cave of the Rastrakut period is the Kailash cave.
(b) The Jain caves at Verul belong to the Digambar sect.
(c) Many beautiful temples were built at Pattakadal, Badami and Ter during the Chalukyan period.
(d) Trimukhi idol sculpture in the Gharapuri caves is well known.

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (b) फक्त
(a) and (b) only
b
(a) आणि (c) फक्त
(a) and (c) only
c
(b) आणि (c) फक्त
(b) and (c) only
d
वरील सर्व बरोबर
All the above are correct
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व बरोबर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्र व दख्खनचा प्राचीन वास्तुकला व मूर्तिकला वारसा:
• कैलास लेणे (वेरूळ लेणे क्र. १६): राष्ट्रकूट राजा कृष्ण प्रथम याच्या काळात अखंड एकाच खडकात कोरलेले हे जगातील अद्वितीय वास्तुशिल्प आहे.
• वेरूळची जैन लेणी: लेणे क्रमांक ३० ते ३४ (इंद्रसभा, जगन्नाथ सभा) ही दिगंबर जैन पंथाची प्रमुख लेणी आहेत.
• चालुक्यकालीन मंदिरे: बदामी, पट्टदकल, ऐहोळे तसेच महाराष्ट्रातील तेर येथे चालुक्य काळात अत्यंत देखणी मंदिरे उभारली गेली.
• घारापुरी (एलिफंटा) लेणी: मुंबईजवळील घारापुरी येथील महेशमूर्ती (त्रिमुखी शिव शिल्प - सदाशिव) हे त्रिमूर्ती शिल्प जगप्रसिद्ध आहे.
• दिलेली सर्व चारही विधाने वस्तुनिष्ठदृष्ट्या बरोबर आहेत (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: वेरूळचे कैलास लेणे राष्ट्रकूटकालीन आहे, जैन लेणी दिगंबर पंथाची आहेत, चालुक्यांनी पट्टदकल-तेर येथे मंदिरे बांधली आणि घारापुरीचे त्रिमुखी शिल्प प्रसिद्ध आहे.

The correct answer is Option D (All the above are correct).

Key Points:
• Ancient Architecture and Sculptures in Maharashtra & Deccan:
• Kailash Temple (Cave 16, Ellora): Carved out of a single rock monolith during the Rashtrakuta dynasty under King Krishna I (8th century CE), it is globally renowned as an architectural wonder.
• Jain Caves at Ellora (Verul): Caves 30 to 34 (such as Indra Sabha and Jagannath Sabha) belong to the Jain Digambara sect.
• Chalukyan Architecture: Badami, Pattadakal, Aihole, and Ter witnessed magnificent rock-cut and structural temples exhibiting Vesara/Dravida-Nagara hybrid styles under the Early Chalukyas.
• Elephanta (Gharapuri) Caves: Located off Mumbai harbor, Cave 1 is internationally famous for its colossal 20-foot 8th-century Sadashiva / Trimurti (Trimukhi) idol sculpture representing creation, preservation, and destruction.
• All four statements are factually correct (Option 4).
• Key Takeaway: Rashtrakutas carved Kailash cave at Ellora; Ellora Jain caves are Digambar; Chalukyas built temples at Badami/Pattadakal/Ter; Elephanta houses the famous Trimukhi idol.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔