📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

स्त्रियांच्या स्थानाबाबत पुढील कोणते विधान चुकीचे आहे ?

Which of the following statements about the Womens Position is incorrect?
पर्याय (Options):
a
(1) वैदिक काळात स्त्रियांचे स्थान पुरुषांपेक्षा श्रेष्ठ होते.
In Vedic Period women enjoyed higher position than men
✓ योग्य उत्तर
b
(2) मातृसत्ताक पद्धती काही ठिकाणी चालू होती
Matriarchal system existed in some areas
c
(3) मनूस्मृतीचा परिणाम म्हणून स्त्रियांवर बंधने लादली गेली
Restrictions were imposed on women as an impact of Manu Smruti
d
(4) कामाच्या विभाजनाचे तत्व मान्य केल्यापासून स्त्रियांच्या स्थानात बदल पडला.
As the concept of division of labour got accepted the position of women changed
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((1) वैदिक काळात स्त्रियांचे स्थान पुरुषांपेक्षा श्रेष्ठ होते.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय इतिहासातील स्त्रियांचे स्थान: सामाजिक व ऐतिहासिक विश्लेषणावरून स्त्री-पुरुषांच्या स्थितीचा अभ्यास केला जातो.
• विधान (1) विश्लेषण: वैदिक काळात स्त्रियांना उच्च मान, शिक्षणाचा अधिकार व उपनयनाचा अधिकार होता, परंतु त्यांचे स्थान पुरुषांपेक्षा श्रेष्ठ होते असे म्हणणे ऐतिहासिकदृष्ट्या अचूक ठरत नाही; समाज पितृसत्ताकच होता, जरी स्त्री-सन्मान उच्च असला तरी पुरुषप्रधान रचना होती. त्यामुळे विधान (1) चुकीचे आहे.
• इतर विधाने: काही समाजात मातृसत्ताक पद्धतीचे अवशेष होते, मनूस्मृतीमुळे बंधने आली आणि श्रमविभाजनामुळे स्त्रीजीवनात बदल झाला, ही विधाने ऐतिहासिक वा समाजशास्त्रीयदृष्ट्या मान्य आहेत.
• निष्कर्ष: विधान (1) चुकीचे असल्यामुळे पर्याय (1) अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: वैदिक काळात स्त्रियांना मान होता, पण त्यांचे स्थान पुरुषांपेक्षा 'श्रेष्ठ होते' हे विधान अतिशयोक्तीपूर्ण व चुकीचे ठरते.

The correct answer is Option A (In Vedic Period women enjoyed higher position than men).

Key Points:
• Historical Evolution of Women's Status in India: Analyzing sociological and historical accounts of gender roles.
• Statement (1) Analysis: While women enjoyed high respect, educational opportunities, and equality in the early Vedic period (e.g., participation in sabhas, upanayana, Vedic scholars like Apala and Gargi), stating they enjoyed a position higher than men is historically inaccurate; rather, society was largely patriarchal with complementary gender roles, not matriarchal/superior for women. Thus, statement (1) is incorrect.
• Other Statements: Matriarchal elements existed in pockets (like certain tribal/southern traditions), Manusmriti introduced restrictive social codes in later eras, and the social evolution of division of labor impacted gender status.
• Conclusion: Statement (1) is incorrect, making option (1) the right answer.
• Key Takeaway: While women enjoyed respectful and egalitarian status during the Vedic period, claiming they held a position 'higher than men' is historically inaccurate.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔