#38📅 MPSC Group B Mains 2021 - Paper 2 (PSI)(2021) +1 गुण

खालीलपैकी कोणते विधान /विधाने सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधिशांविषयी योग्य आहे/आहेत ?
(a) सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधिशांची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती करतात.
(b) राष्ट्रपतींची मर्जी असेपर्यंत ते पदावर राहतात.
(c) चौकशी शिवाय त्यांना निलंबित केले जाऊ शकते.
(d) संसदीय प्रक्रियेनंतर काढलेल्या राष्ट्रपतींच्या आदेशानुसार, सिद्ध झालेले गैरवर्तन किंवा अकार्यक्षमतेच्या आधारावर त्यांना काढले जाऊ शकते.
खाली दिलेल्या पर्यायातून योग्य उत्तर निवडा :

Which of the following statement/statements is/are correct about a judge of Supreme Court of India ?
(a) A judge of supreme court is appointed by the President of India.
(b) He holds office during the pleasure of President.
(c) He can be suspended without an inquiry.
(d) He can be removed for proven misbehaviour or incapacity by a Presidential order passed after completing a Parliamentary procedure.
Select the correct answer from the options given below :

पर्याय (Options):
a
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
b
(a), (c) आणि (d)
(a), (c) and (d)
c
(a) आणि (c)
(a) and (c)
d
(a) आणि (d)
(a) and (d)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a) आणि (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांसंबंधी घटनात्मक तरतुदी:
• विधान (a) बरोबर: कलम १२४(२) नुसार सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात.
• विधान (b) चूक: न्यायाधीश राष्ट्रपतींच्या मर्जीनुसार पद धारण करत नाहीत; त्यांना वयाच्या ६५ वर्षांपर्यंत कार्यकाळाची घटनात्मक हमी असते.
• विधान (c) चूक: कोणत्याही न्यायाधीशाला चौकशीशिवाय निलंबित करण्याची कोणतीही तरतूद राज्यघटनेत नाही.
• विधान (d) बरोबर: कलम १२४(४) नुसार सिद्ध झालेले गैरवर्तन किंवा अकार्यक्षमता या कारणांवरून संसदेच्या विशेष बहुमताने संमत महाभियोग प्रक्रियेनंतरच राष्ट्रपतींच्या आदेशाने त्यांना पदावरून दूर केले जाऊ शकते.
• म्हणून विधाने (a) आणि (d) बरोबर आहेत (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्त होतात व त्यांना संसदेच्या महाभियोग प्रक्रियेनंतरच (कलम १२४(४)) हटवता येते.

The correct answer is Option D ((a) and (d)).

Key Points:
• Constitutional Provisions for Supreme Court Judges:
• (a) Correct: Under Article 124(2), every Judge of the Supreme Court is appointed by the President of India.
• (b) Incorrect: Judges do NOT hold office during the pleasure of the President; they hold office until the age of 65 years and have constitutional security of tenure.
• (c) Incorrect: There is no constitutional provision for arbitrary suspension of a Supreme Court judge without due judicial/inquiry procedure.
• (d) Correct: Under Article 124(4), a judge can be removed only by an order of the President passed after an address by each House of Parliament supported by a special majority on the grounds of proved misbehaviour or incapacity.
• Hence, statements (a) and (d) are correct (Option 4).
• Key Takeaway: Supreme Court judges are appointed by the President and removed only under Article 124(4) via Parliament address.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2021 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔