#47📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

प्रेस कौन्सिल ऑफ इंडिया संबंधी पुढीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहेत ?
अ. वैधानिक यंत्रणा आहे
ब. अर्ध न्यायिक स्वरूपाची यंत्रणा
क. भारताच्या संचित निधीतून निधी मिळतो
ड. परंपरेनुसार या यंत्रणेचे अध्यक्ष वरिष्ठ पत्रकार किंवा संपादक असतात

Which of the following statement about Press Council of India is incorrect?
a. Statutory body
b. Quasi judicial body
c. Funds are received from consolidated fund of India
d. Conventionally Chairman of this body is senior journalist or editor

पर्याय (Options):
a
अ, ब, क, ड
a, b, c, d
b
फक्त ब, क
Only b, c
c
फक्त क, ड
Only c, d
✓ योग्य उत्तर
d
फक्त ब, ड
Only b, d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त क, ड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रेस कौन्सिल ऑफ इंडिया (PCI) ची रचना व नियम:
• विधान 'अ' बरोबर आहे: PCI ही प्रेस कौन्सिल कायदा, १९७८ अन्वये स्थापन झालेली वैधानिक संस्था आहे.
• विधान 'ब' बरोबर आहे: ही संस्था अर्ध-न्यायिक (Quasi-judicial) स्वरूपाची असून तिला दिवाणी न्यायालयासारखे अधिकार असतात.
• विधान 'क' अयोग्य आहे: परिषदेला वर्तमानपत्रांवरील फी आणि केंद्र सरकारच्या अनुदानातून निधी मिळतो, संचित निधीतून थेट निधी मिळत नाही.
• विधान 'ड' अयोग्य आहे: परंपरेनुसार आणि नियमानुसार PCI चे अध्यक्ष हे सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायाधीश असतात (वरिष्ठ पत्रकार किंवा संपादक नसतात).
• *निष्कर्ष: * फक्त 'क' आणि 'ड' विधाने अयोग्य आहेत.
• महत्त्वाची टीप: PCI चे अध्यक्ष परंपरेने सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायाधीश असतात; ही वैधानिक व अर्ध-न्यायिक संस्था आहे.

The correct answer is Option C (Only c, d).

Key Points:
• Press Council of India (PCI) Framework:
• Statement a is correct: Established as a statutory body under the Press Council Act, 1978.
• Statement b is correct: PCI functions as a quasi-judicial body with powers to summon witnesses and adjudicate complaints against press/journalists.
• Statement c is incorrect: The Council generates its own funds through levy of fees from registered newspapers and news agencies, supplemented by central grants-in-aid under Section 16 (it does not directly draw charged expenditure on the Consolidated Fund of India).
• Statement d is incorrect: By statutory convention, the Chairman of the PCI is a retired Judge of the Supreme Court of India, not a senior journalist/editor.
• *Verdict: * Statements c and d are incorrect.
• Key Takeaway: PCI Chairman is conventionally a retired Supreme Court Judge; PCI is a statutory, quasi-judicial body.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔