खालीलपैकी कोणता मृदु दगड सिंधू संस्कृतितील मुद्रा बनविण्यासाठी वापरण्यात आला ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (स्टिटाईट) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• स्टिटाईट (सोपस्टोन/मृदू दगड): हडप्पा संस्कृतीत आढळणाऱ्या बहुतांश मुद्रा/नाणी ही 'स्टिटाईट' या मृदू दगडापासून बनवली जात असत. हा दगड कोरीव कामासाठी सोपा असे व भाजल्यावर कठीण होत असे.
• वैशिष्ट्ये: या मुद्रांवर एकशिंगी प्राणी, बैल, हत्ती, वाघ यांसारखी चित्रे व सिंधू लिपीतील मजकूर कोरलेला असे.
• इतर पर्याय**: हेमेटाईट, मॅग्नेटाईट आणि लिमोनाईट हे लोखंडाचे धातूक (ores) आहेत, तर स्टिटाईट हा मृदू दगड आहे.
The correct answer is Option D (Steatite).
Key Points:
• Steatite (Soapstone): The majority of the seals found in the Harappan sites were made of steatite, a soft, fine-grained silicate rock that was easily carved and hardened by heating.
• Features: Seals were primarily square or rectangular with animal motifs (like humpless bull, unicorn, elephant, tiger) and inscriptions in Harappan script.
• Other Minerals: While Haematite, Magnetite, and Limonite are iron ores, Steatite is a soft magnesium-rich mineral tailored for delicate craftsmanship.
• Correct Answer: Steatite (Option 4).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'प्राचीन भारत: अश्मयुग, सिंधू संस्कृती, वैदिक काळ व महाजनपदे' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
अश्मयुग, ताम्रपाषाण काळ व सिंधू संस्कृती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
पुराश्मयुग, मध्याश्मयुग, नवाश्मयुग (मेहरगड), महाराष्ट्रातील ताम्रपाषाण स्थळे (इनामगाव, दायमाबाद), सिंधू संस्कृती (हडप्पा...
वैदिक काळ, उपनिषदे, १६ महाजनपदे, बौद्ध व जैन धर्म: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
ऋग्वेद (गायत्री मंत्र, पुरुष सूक्त), सामवेद, यजुर्वेद, अथर्ववेद, उपनिषदे (सत्यमेव जयते), १६ महाजनपदे (अश्मक पैठण), गौतम...
मौर्य साम्राज्य, सातवाहन घराणे, गुप्त सुवर्णकाळ व हर्षवर्धन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंद्रगुप्त मौर्य व चाणक्य (अर्थशास्त्र, मेगॅस्थनीज इंडिका), सम्राट अशोक (कलिंग युद्ध, शिलालेख जेम्स प्रिन्सेप), सातवाहन...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
सिंधू संस्कृतिचे शोधकर्ते व त्यांनी शोधलेली नगरे यांच्या जोड...
महाजनपदे व त्यांचे राजे यांच्या जोड्या लावा : अ. कोसल - I....
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2017 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :