#20📅 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (STI)(2018) +1 गुण

खालीलपैकी कोणत्या बाबींवर संसदेच्या 'साध्या बहुमताने' घटनादुरुस्ती करणे शक्य होते ?
अ. नागरिकत्व
ब. राज्याच्या धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे
क. मतदार संघाचे परिसीमन
ड. मूलभूत हक्क
ई. आदिवासी क्षेत्राचे प्रशासन
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following matters on which amendment is possible only by the 'simple majority' of the Parliament?
a. Citizenship
b. Directive principles of State Policy
c. Delimitation of constituencies
d. Fundamental Rights
e. Administration of tribal areas
Answer Options:

पर्याय (Options):

अ, ब, क

a, b, c

अ, क, ई

a, c, e

✓ योग्य उत्तर

ब, ड, ई

b, d, e

अ, ब, क, ड

a, b, c, d

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (अ, क, ई) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्यघटना दुरुस्ती पद्धतीचे वर्गीकरण:
• संसदेच्या 'साध्या बहुमताने' दुरुस्त होणाऱ्या बाबी (कलम ३६८ च्या कक्षेबाहेरील):
• नागरिकत्व मिळवणे व संपुष्टात येणे (अ)
• मतदारसंघांची पुनर्रचना / परिसीमन (क)
• अनुसूचित व आदिवासी क्षेत्रांचे प्रशासन (पाचवी व सहावी अनुसूची) (ई)
• कलम ३६८ अंतर्गत संसदेच्या 'विशेष बहुमताची' आवश्यकता असणाऱ्या बाबी:
• मार्गदर्शक तत्त्वे (ब)
• मूलभूत हक्क (ड)
• त्यामुळे साध्या बहुमताने दुरुस्त होणाऱ्या बाबी 'अ, क, ई' (पर्याय २) या आहेत.
• महत्त्वाची टीप: नागरिकत्व, मतदारसंघांचे परिसीमन व आदिवासी प्रशासन संसदेच्या साध्या बहुमताने दुरुस्त केले जाते; मूलभूत हक्क व DPSP साठी विशेष बहुमत लागते.

The correct answer is Option B (a, c, e).

Key Points:
• Amendment methods under and outside Article 368:
• Matters amendable by a SIMPLE MAJORITY of Parliament (outside the scope of Article 368):
• Citizenship – acquisition and termination (Article 11) (a)
• Delimitation of constituencies (c)
• Administration of tribal areas under 5th and 6th Schedules (e)
• Admission or establishment of new states, creation/abolition of legislative councils, quorum, salaries, use of official language, etc.
• Matters requiring SPECIAL MAJORITY under Article 368:
• Fundamental Rights (d)
• Directive Principles of State Policy (b)
• Therefore, matters amendable by simple majority are a, c, and e (Option 2).
• Key Takeaway: Citizenship, delimitation, and tribal areas administration can be amended by a simple majority; Fundamental Rights and DPSPs require a special majority.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #19

महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयोगाविषयीची कोणती विधाने सत्य आहेत...

पुढील प्रश्न #21

74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : अ....

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड