74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. ग्रामीण भागाकडून शहरी भागाकडे संक्रमित होणाऱ्या क्षेत्रासाठी नगरपंचायतीची स्थापना करता येते.
ब. नगरपालिकेचा कालावधी पांच वर्षे आहे आणि कार्यकाल पूर्तीनंतर एक वर्षाच्या आत पुन्हा निवडणुका घ्यावी लागते.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने चुकीचा/चे आहे/आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. ग्रामीण भागाकडून शहरी भागाकडे संक्रमित होणाऱ्या क्षेत्रासाठी नगरपंचायतीची स्थापना करता येते.
ब. नगरपालिकेचा कालावधी पांच वर्षे आहे आणि कार्यकाल पूर्तीनंतर एक वर्षाच्या आत पुन्हा निवडणुका घ्यावी लागते.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने चुकीचा/चे आहे/आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :
According to 74th amendent consider the following statements:
a. Nagar Panchayat can be established for areas in transition from a rural area to urban area.
b. Fixed tenure of five years for the municipality and re-election within one year at the of end of the tenure.
Which of the statements given above is/are incorrect?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त ब) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ७४ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ चे विश्लेषण:
• विधान 'अ' बरोबर आहे: कलम २४३-Q नुसार ग्रामीण भागातून शहरी भागात रूपांतरित किंवा संक्रमित होणाऱ्या क्षेत्रासाठी (transitional area) 'नगरपंचायत' स्थापन केली जाते.
• विधान 'ब' चुकीचे आहे: कलम २४३-U नुसार नगरपालिकेचा कार्यकाळ ५ वर्षांचा असतो. परंतु मुदत संपण्यापूर्वीच निवडणुका पूर्ण कराव्या लागतात आणि जर नगरपालिका विसर्जित झाली तर ६ महिन्यांच्या आत (१ वर्षाच्या आत नाही) निवडणुका घेणे बंधनकारक असते.
• प्रश्नात विचारल्यानुसार 'चुकीचे विधान' हे 'फक्त ब' (पर्याय ३) आहे.
• महत्त्वाची टीप: संक्रमणात्मक भागासाठी नगरपंचायत असते; नगरपालिकेच्या विसर्जनानंतर ६ महिन्यांच्या आत निवडणुका घेणे बंधनकारक असते.
The correct answer is Option C (Only b).
Key Points:
• Constitutional analysis under the 74th Amendment Act, 1992:
• Statement a is CORRECT: Article 243Q provides for three types of municipalities, including a 'Nagar Panchayat' for a transitional area, i.e., an area in transition from a rural to an urban area.
• Statement b is INCORRECT: Article 243U provides a fixed five-year duration for every municipality. However, elections to constitute a municipality must be completed BEFORE the expiration of its duration of five years, OR in case of dissolution, within a period of SIX MONTHS (not one year).
• Since the question asks which statement is/are incorrect, statement b is incorrect (Option 3).
• Key Takeaway: Nagar Panchayats govern transitional areas; municipality elections must occur before tenure ends or within 6 months of dissolution.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती
भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...
ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना
महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...
नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे
भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी कोणत्या बाबींवर संसदेच्या 'साध्या बहुमताने' घटनादु...
रोजगारनिर्मिती हे आर्थिक नियोजनाचे एक उद्दिष्ट असते. त्याला_...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :