खालीलपैकी कोणती भारताच्या निर्गुतवणूक धोरणाची उद्दिष्ट्ये आहेत ? (a) बिनमहत्त्वाच्या सार्वजनिक उद्योगात अडकलेला निधी मोकळा करणे.' (b) सार्वजनिक कर्जाचे प्रमाण कमी करणे. (c) सार्वजनिक क्षेत्राची जोखीम खाजगी क्षेत्राकडे सोपवणे. पर्यायी उत्तरे :
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• योग्य पर्याय मूल्यमापन: या प्रश्नाचे अचूक उत्तर पर्याय (4) वरील सर्व हे आहे.
• भारताच्या निर्गुंतवणूक धोरणाची उद्दिष्टे:
• (a) बिनमहत्त्वाच्या सार्वजनिक उद्योगात अडकलेला निधी मोकळा करणे: तोट्यात चाललेल्या किंवा बिनमहत्त्वाच्या सरकारी कंपन्यांमधील भांडवल काढून ते आरोग्य व शिक्षणासारख्या सामाजिक क्षेत्रांवर खर्च करणे. (सत्य)
• (b) सार्वजनिक कर्जाचे प्रमाण कमी करणे: निर्गुंतवणुकीतून मिळालेल्या पैशातून सरकारची कर्जे फेडणे आणि राजकोषीय तूट कमी करणे. (सत्य)
• (c) सार्वजनिक क्षेत्राची जोखीम खाजगी क्षेत्राकडे सोपवणे: व्यावसायिक व बाजारपेठेतील आव्हानांची जोखीम खाजगी व्यवस्थापनाकडे हस्तांतरित करणे. (सत्य)
• परीक्षा दृष्टीकोन: १९९१ च्या उदारीकरणाच्या पार्श्वभूमीवर सार्वजनिक क्षेत्राची कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी आणि सरकारी ताळेबंद सुधारण्यासाठी निर्गुंतवणूक धोरण राबवले गेले.
• महत्त्वाची टीप: अडकलेला निधी मोकळा करणे, सार्वजनिक कर्ज कमी करणे आणि व्यावसायिक जोखीम खाजगी क्षेत्राकडे देणे ही निर्गुंतवणुकीची सर्व उद्दिष्टे आहेत.
The correct answer is Option D (All of the above).
Key Points:
• Correct Option Evaluation: The correct answer is option (4) All of the above.
• Objectives of Disinvestment Policy in India:
• (a) Releasing public resources locked up in non-strategic PSEs: Unlocking capital tied up in loss-making or non-core Public Sector Enterprises (PSEs) to redeploy funds toward social sectors like health and education. (Valid objective)
• (b) Reducing public debt: Utilizing disinvestment proceeds to pay off government borrowings and ease fiscal deficits. (Valid objective)
• (c) Transferring public sector risk to the private sector: Shifting commercial operational risks and market uncertainties to private management and shareholders. (Valid objective)
• Exam Insight: Initiated earnestly during the 1991 economic reforms, disinvestment and strategic sale policies aim to enhance enterprise efficiency and ease fiscal burdens.
• Key Takeaway: Releasing locked public funds, reducing public debt, and transferring commercial risk to the private sector are all objectives of disinvestment.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)
सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...
केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा
भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...
वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष
भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
पुढील विधानांचा विचार करा. भारतातील संपत्तीच्या विषम वाटपासं...
खालील विधाने विचारात घ्या. (a) रोख राखीव गुणोत्तर हे पत नियं...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :