मानवी विकास सूचकांचे खालीलपैकी कोणते घटक निर्देशांक आहे/आहेत ?
a. आयुर्मान
b. शिक्षण
c. दरडोई उत्पन्न
मानवी विकास सूचकांचे खालीलपैकी कोणते घटक निर्देशांक आहे/आहेत ?
a. आयुर्मान
b. शिक्षण
c. दरडोई उत्पन्न
Which of the following is/are the component indicator(s) of the Human Development Index?
a. Life expectancy
b. Education
c. Per capita income
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (a, b आणि c) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मानव विकास निर्देशांक (HDI):
• पार्श्वभूमी: महबूब उल हक आणि अमर्त्य सेन यांनी १९९० मध्ये मानव विकास निर्देशांकाची रचना केली, जो संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रमाद्वारे (UNDP) प्रसिद्ध केला जातो.
• तीन मूलभूत मिती व निर्देशांक:
• 1⃣ दीर्घ व निरोगी आयुष्य (आरोग्य): जन्मावेळचे अपेक्षित आयुर्मान (Life Expectancy).
• 2⃣ ज्ञान (शिक्षण): सरासरी शालेय वर्षे (Mean Years) आणि अपेक्षित शालेय वर्षे (Expected Years).
• 3⃣ उत्तम राहणीमान (आर्थिक स्थिती): दरडोई उत्पन्न / दरडोई स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्न (GNI Per Capita at PPP).
• निष्कर्ष: आयुर्मान, शिक्षण आणि दरडोई उत्पन्न ही तीनही HDI ची प्रमुख परिमाणे असल्याने विधान a, b आणि c सर्व बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: मानव विकास निर्देशांक (HDI) मध्ये आरोग्य (आयुर्मान), शिक्षण आणि राहणीमानाचा दर्जा (दरडोई उत्पन्न) या तीन आयामांचा समावेश होतो.
The correct answer is Option C (a, b and c).
Key Points:
• Human Development Index (HDI):
• Origin: Developed in 1990 by Pakistani economist Mahbub ul Haq and Indian Nobel laureate Amartya Sen; published annually by the United Nations Development Programme (UNDP).
• Three Core Dimensions & Four Indicators:
• 1⃣ Long and Healthy Life (Health): Measured by *Life Expectancy at Birth*.
• 2⃣ Knowledge (Education): Measured by two indicators: *Mean Years of Schooling* (for adults aged 25+) and *Expected Years of Schooling* (for children of school-entering age).
• 3⃣ A Decent Standard of Living (Income): Measured by *Gross National Income (GNI) per capita (PPP )* / Per capita income.
• Calculation Method: HDI is calculated as the geometric mean of normalized indices measuring achievements in each of the three dimensions. Therefore, all three components (a, b, and c) are part of the HDI framework.
• Key Takeaway: HDI encompasses three dimensions: Health (Life Expectancy), Education (Schooling years), and Standard of Living (GNI Per Capita).
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...
बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...
मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे
Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
पंडित दीन दयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजनेमध्ये अंतर्भूत ग...
स्तंभ - I मधील आय.आय.टी. स्तंभ II मधील त्यांच्या स्थापनेच्या...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?