भारतीय संविधानाच्या 12 व्या अनुसूचीमध्ये नगरपालिकांसाठी खालीलपैकी कोणते कार्य निश्चित केले आहे ?
अ. शहरी दारिद्र्य निर्मूलन
ब. आर्थिक आणि सामाजिक विकासासाठी नियोजन
क. चर्मसंस्करणीचे (चर्मोद्योग कारखान्यांचे) नियमन
ड. शहरी वनीकरण

Which of the following functions have been laid down in the 12th Schedule of the Constitution of India for the Municipalities ?
A. Urban poverty alleviation
B. Planning for economic and social development
C. Regulation of tanneries
D. Urban forestry

पर्याय (Options):
a
अ, ब आणि क
A, B and C
b
ब, क आणि ड
B, C and D
c
अ आणि ड
A and D
d
अ, ब, क आणि ड
A, B, C and D
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय D (अ, ब, क आणि ड / A, B, C and D) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. ७४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९९२ द्वारे संविधानात 'भाग IX-A' आणि '१२ वी अनुसूची' (Twelfth Schedule - कलम 243W) जोडण्यात आली.
२. १२ व्या अनुसूचीमध्ये नगरपालिकांच्या कार्यात्मक कार्यक्षेत्रातील एकूण १८ विषयांची (18 Functional items) यादी दिली आहे:
- १. नागरी नियोजन (नगररचना)
- २. जमिनीचा वापर आणि इमारतींचे बांधकाम नियमन
- ३. आर्थिक आणि सामाजिक विकासाचे नियोजन (मुद्दा ब)
- ४. रस्ते आणि पूल
- ५. पाणीपुरवठा
- ६. सार्वजनिक आरोग्य, स्वच्छता आणि कचरा व्यवस्थापन
- ७. अग्निशामक सेवा
- ८. शहरी वनीकरण, पर्यावरण संरक्षण आणि पर्यावरणीय पैलू (मुद्दा ड)
- ९. अपंग आणि मानसिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांचे संरक्षण
- १०. झोपडपट्टी सुधारणा
- ११. शहरी दारिद्र्य निर्मूलन (मुद्दा अ)
- १२. उद्याने, खेळाची मैदाने
- १३. सांस्कृतिक, शैक्षणिक आणि सौंदर्यात्मक पैलू
- १४. दफनभूमी, स्मशानभूमी
- १५. गुरांचे कोंडवाडे
- १६. जन्म आणि मृत्यूची नोंद
- १७. पथदिवे, वाहनतळ, बस थांबे
- १८. कत्तलखाने आणि चर्मोद्योग कारखान्यांचे (चर्मसंस्करणी) नियमन (Regulation of slaughter houses and tanneries - मुद्दा क).

निष्कर्ष: अ, ब, क आणि ड हे चारही विषय १२ व्या अनुसूचीत समाविष्ट आहेत.

The correct answer is Option D (A, B, C and D).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. The 74th Constitutional Amendment Act, 1992 added the Twelfth Schedule (Article 243W) to the Constitution, allocating 18 functional matters to Municipalities.
2. Checking the Listed Items:
- Item 3: Planning for economic and social development (Statement B)
- Item 8: Urban forestry, protection of the environment and promotion of ecological aspects (Statement D)
- Item 11: Urban poverty alleviation (Statement A)
- Item 18: Regulation of slaughterhouses and tanneries (चर्मसंस्करणी नियमन) (Statement C)

Therefore, all four subjects (A, B, C, and D) are explicitly designated within the 12th Schedule.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔