📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 PaperGoogle वर फॉलो करा

भारतात श्वेतक्रांती यशस्वी होण्यासाठी खालीलपैकी कोणत्या घटकांचा हातभार लागला ?
a. दूध प्रक्रियेतील गुंतवणूक
b. दूध विपणन आणि व्यापार
c. निर्यातीकडे कल नाही
d. सहकारी संस्था
e. गायींमध्ये कृत्रिम रेतन

Which of the following factors have contributed to the success of White Revolution in India?
a. Investment in milk processing
b. Milk marketing and trade
c. No export orientation
d. Co-operative institutions
e. Artificial insemination in cows

पर्याय (Options):
a
a, c आणि e
a, c and e
b
a, b आणि c
a, b and c
c
b, c, d आणि e
b, c, d and e
d
a, b, d आणि e
a, b, d and e
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (a, b, d आणि e) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील धवलक्रांती (श्वेतक्रांती) च्या यशाची प्रमुख कारणे:
• प्रणेते: डॉ. व्हर्गिस कुरियन ('ऑपरेशन फ्लड' - १९७०).
• यशाचे प्रमुख घटक:
• दूध प्रक्रियेत गुंतवणूक (a): शीतकरण केंद्र, प्रक्रिया प्रकल्प आणि दुग्धजन्य पदार्थांची निर्मिती.
• दूध विपणन आणि व्यापार (b): राष्ट्रीय दुग्ध ग्रीड (National Milk Grid) द्वारे शहरांशी जोडणी.
• सहकारी संस्थांची त्रिस्तरीय रचना (d): अमूल (AMUL) धर्तीवर गाव ते राज्यस्तरीय सहकारी जाळे.
• कृत्रिम रेतन व संकरित पैदास (e): जनावरांच्या आरोग्यासाठी पशुवैद्यकीय सेवा व कृत्रिम रेतन.
• योग्य पर्याय: a, b, d आणि e.
• महत्त्वाची टीप: धवलक्रांतीचे यश सहकारी संस्था, प्रक्रिया गुंतवणूक, संघटित विपणन आणि कृत्रिम रेतन यामुळे साध्य झाले.

The correct answer is Option D (a, b, d and e).

Key Points:
• Drivers of the White Revolution (Operation Flood 1970 onwards):
• Architect: Dr. Verghese Kurien (Father of White Revolution).
• Key Success Factors:
• Investment in processing infrastructure (a): Modern dairy plants, chilling centers, and milk powder plants.
• Organized marketing and grid (b): National Milk Grid connecting rural producers to urban consumers.
• Three-tier Co-operative Model (d): The Anand pattern village societies, district unions, and state federations (AMUL).
• Animal Husbandry Innovations (e): Intensive cattle development and artificial insemination programs.
• Factor (c) 'No export orientation' is a negative/limiting aspect rather than a positive contributing catalyst.
• Correct Factors: a, b, d, and e.
• Key Takeaway: White Revolution succeeded due to dairy cooperatives, processing infrastructure, marketing grid, and artificial insemination.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२) व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या: नोट्स PDF

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔