#17📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

घटनात नमूद केलेला 'कामाचा अधिकार' सर्वप्रथम मिळवून देणारी भारतातील रोजगार उपक्रम / योजना कोणती?

Which employment scheme/programme in India gave recognition to the 'Right to work' enshrined in the constitution, first?

पर्याय (Options):

राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार योजना (NREP)

National Rural Employment Programme (NREP)

म. गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना कायदा (MGNREGA)

Mahatma Gandhi National Rural Employment Guarantee Act (MGNREGA)

महाराष्ट्रातील रोजगार हमी योजना (EGS)

Employment Guarantee Scheme of Maharashtra (EGS)

✓ योग्य उत्तर

जवाहर रोजगार योजना (JRY)

Jawahar Rozgar Yojana (JRY)

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (महाराष्ट्रातील रोजगार हमी योजना (EGS)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्राची रोजगार हमी योजना (EGS) ही भारतातील अशी पहिली योजना होती जी ने भारतीय संविधानातील 'कामाच्या अधिकाराच्या' तत्त्वाला प्रत्यक्षात आणले.
• १९७० च्या दशकात सुरू झालेल्या या योजनेने ग्रामीण भागातील मजुरांना कामाची कायदेशीर हमी दिली.
• जर सरकार काम उपलब्ध करून देऊ शकले नाही तर बेकारी भत्ता देण्याची तरतूद यात होती.
• पुढे २००५ मध्ये संपूर्ण देशासाठी MGNREGA आली, परंतु सर्वप्रथम 'कामाचा अधिकार' देणारी योजना महाराष्ट्राची EGS हीच होती.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्राची रोजगार हमी योजना (EGS) ही 'कामाचा अधिकार' देणारी भारतातील पहिली योजना होती.

The correct answer is Option C (Employment Guarantee Scheme of Maharashtra (EGS)).

Key Points:
• The Employment Guarantee Scheme (EGS) of Maharashtra, conceived in the early 1970s (legislated in 1977), was the pioneering scheme in India that legally guaranteed manual work to rural adults.
• It operationalized the spirit of the 'Right to Work' (Article 41 of the Directive Principles of State Policy) long before the national MGNREGA was enacted in 2005.
• Under Maharashtra's EGS, if the state failed to provide work within a stipulated distance/time, an unemployment allowance was mandated to be paid.
• While MGNREGA (2) gave statutory backing nationwide later, Maharashtra's EGS (3) was the historic first program to practically enforce this employment guarantee.
• Therefore, option (3) is the correct answer.
• Key Takeaway: Maharashtra's Employment Guarantee Scheme (EGS) was the first in India to operationalize the 'Right to Work'.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #16

सार्वजनिक क्षेत्रासाठी 2017 मध्ये कोणते उद्योग राखीव होते? (...

पुढील प्रश्न #18

'मैत्री' काय आहे?

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड