#26📅 MPSC Group B (STI) Prelims 2016 Paper(2016) +1 गुण

ब्रिटिशांनी शेतसारा वसूल करण्यासाठी कोणत्या पद्धतीचा वापर केला ?

Which are the methods British adopted to recover Agricultural dues ?

पर्याय (Options):

जमीनदारी आणि रयतवारी

Zamindari and Rayatwari

✓ योग्य उत्तर

जमीनदारी आणि वतनदारी

Zamindari and Watandari

रयतवारी आणि जागीरदारी

Rayatwari and Jagirdari

वतनदारी आणि रयतवारी

Watandari and Rayatwari

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (जमीनदारी आणि रयतवारी) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ब्रिटिश काळातील प्रमुख जमीन महसूल पद्धती:
• १. जमीनदारी पद्धत (कायमधारा): १७९३ मध्ये लार्ड कॉर्नवॉलिसने बंगाल, बिहार आणि ओरिसामध्ये सुरू केली.
• २. रयतवारी पद्धत: १८२० मध्ये थॉमस मन्रो व कॅप्टन रीड यांनी मद्रास व मुंबई इलाख्यात सुरू केली.
• ३. महालवारी पद्धत: १८२२ मध्ये होल्ट मॅकेन्झीने उत्तर-पश्चिम प्रांतात सुरू केली.
• वतनदारी व जागीरदारी: या ब्रिटिशपूर्व काळातील सरंजामशाही पद्धती होत्या, ब्रिटिशांनी महसूल वसुलीसाठी जमीनदारी व रयतवारीचा प्रामुख्याने वापर केला.
• उजळणी टीप:
• ब्रिटिशांनी भारतात शेतसारा वसुलीसाठी जमीनदारी (कायमधारा) आणि रयतवारी पद्धतींचा वापर केला.

The correct answer is Option A (Zamindari and Rayatwari).

Key Points:
• Major British Land Revenue Systems:
• 1. Zamindari System (Permanent Settlement): Introduced by Lord Cornwallis in Bengal, Bihar, and Odisha in 1793.
• 2. Ryotwari System: Introduced by Thomas Munro and Captain Read in Madras and Bombay Presidencies in 1820.
• 3. Mahalwari System: Introduced by Holt Mackenzie in 1822 in North-West Provinces and Punjab.
• Traditional Systems: Watandari and Jagirdari were pre-British traditional feudal systems, not British-created systems.
• Revision Note:
• British implemented Zamindari (Permanent Settlement) and Ryotwari systems for collecting land revenue.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #25

खालील विधाने विचारात घ्या : (a) महाराष्ट्र राज्य निवडणूक आयो...

पुढील प्रश्न #27

समाज सुधार चळवळीची पताका कोल्हापुरात फडकविणारे ______ होते.

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B (STI) Prelims 2016 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड