निरंतर विकास ही संकल्पना प्रथम कुठे मांडण्यात आली ?
(1) वर्ल्ड कन्झर्वेशन स्ट्रेटेजी
(2) रियो वसुंधरा परिषद
(3) क्वेटो परिषद
(4) वरीलपैकी नाही
निरंतर विकास ही संकल्पना प्रथम कुठे मांडण्यात आली ?
(1) वर्ल्ड कन्झर्वेशन स्ट्रेटेजी
(2) रियो वसुंधरा परिषद
(3) क्वेटो परिषद
(4) वरीलपैकी नाही
Where was the concept of sustainable development first introduced ?
(1) World Conservation Strategy
(2) Rio earth summit
(3) Kyoto Summit
(4) None of these
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (वर्ल्ड कन्झर्वेशन स्ट्रेटेजी) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• निरंतर किंवा शाश्वत विकास (Sustainable Development) म्हणजे पर्यावरणाचा ऱ्हास न करता आणि भावी पिढ्यांच्या गरजा धोक्यात न आणता साधलेला विकास होय.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• 'शाश्वत विकास' ही संकल्पना सर्वप्रथम 1980 मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या 'वर्ल्ड कन्झर्वेशन स्ट्रेटेजी' (World Conservation Strategy) या अहवालात IUCN, UNEP आणि WWF द्वारे अधिकृतपणे मांडण्यात आली होती.
• पुढे 1987 च्या ब्रुंड्टलँड आयोगाच्या 'अवर कॉमन फ्युचर' अहवालाने या संकल्पनेची सर्वमान्य व्याख्या केली आणि 1992 च्या रियो परिषदेने तिचा जागतिक प्रसार केला.
• महत्त्वाची तथ्ये
• वर्ल्ड कन्झर्वेशन स्ट्रॅटेजीने पर्यावरण संवर्धन आणि आर्थिक विकास यांची सांगड प्रथमच घातली.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• बहुतेक उमेदवार रियो वसुंधरा परिषद (1992) हे उत्तर निवडतात; परंतु संकल्पनेची पहिली मांडणी 1980 च्या वर्ल्ड कन्झर्वेशन स्ट्रॅटेजीत झाली होती.
• इतर पर्याय
• रियो परिषद (पर्याय 2) मध्ये अजेंडा-21 स्वीकारला गेला.
• क्योटो परिषद (पर्याय 3) ही कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याशी संबंधित होती.
• महत्त्वाची टीप: निरंतर (शाश्वत) विकासाची संकल्पना सर्वप्रथम 1980 च्या 'वर्ल्ड कन्झर्वेशन स्ट्रेटेजी'मध्ये मांडण्यात आली.
The correct answer is Option A (World Conservation Strategy).
Key Points:
• Core Concept
• Sustainable development denotes development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs.
• Why Correct
• The term and concept of 'Sustainable Development' was formally introduced in 1980 in the landmark document "World Conservation Strategy: Living Resource Conservation for Sustainable Development", published jointly by the International Union for Conservation of Nature (IUCN), UNEP, and WWF.
• It was later popularized internationally by the Brundtland Commission Report (*Our Common Future*, 1987) and codified at the Rio Earth Summit in 1992.
• Key Details
• The 1980 IUCN Strategy was the first international policy document to explicitly marry conservation with developmental aspirations.
• Exam Traps
• Many aspirants mistakenly select Rio Earth Summit (1992) or Brundtland Commission, unaware that the terminology originated in the 1980 World Conservation Strategy.
• Other Options
• Rio Earth Summit (Option 2) operationalized Agenda 21 in 1992.
• Kyoto Summit (Option 3) focused on greenhouse gas emission reductions in 1997.
• Key Takeaway: The concept of sustainable development was first introduced in the 1980 World Conservation Strategy published by IUCN.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC
भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...
१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा
भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...
नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल
भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
2000 साली स्वीकारलेल्या सहस्रक विकास उद्दिष्टांमध्ये याचा सम...
साप्ताहिक बेरोजगारी चे मापन कसे केले जाते ? (1) सर्वेक्षण सप...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :