#83📅 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (Sub-Registrar)(2022) +1 गुण

विशेष विवाह अधिनियम १९५४ मधील कलम ४ अंतर्गत केव्हा विशेष विवाह करता येणार नाही ?

When a special marriage cannot be solemnized under Section 4 of the Special Marriage Act 1954?
पर्याय (Options):
a
दोघांपैकी कोणीही मनोविकलांग असणारी नाही
Neither party is of unsound mind
b
दोघेही प्रतिबंधित नाते संबंधाच्या कक्षेत मोडत नाहीत
Both parties are not within the degree of prohibited relationship
c
कोणी एक व्यक्ति ही काश्मिर अधिवास असलेली असल्यास
Either party is domiciled in Kashmir
✓ योग्य उत्तर
d
कोणी एक व्यक्ति ही घटस्फोटीत असल्यास
Either party is divorced
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (कोणी एक व्यक्ति ही काश्मिर अधिवास असलेली असल्यास) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विशेष विवाह अधिनियम १९५४ चे कलम ४ - विवाहाच्या अटी:
• कलम ४ मधील अटींनुसार:
• पर्याय १: दोघांपैकी कोणीही मनोविकलांग नसेल तर विवाह करता येतो (कलम ४(b)).
• पर्याय २: दोघेही प्रतिबंधित नातेसंबंधात नसतील तर विवाह वैध ठरतो (कलम ४(d)).
• पर्याय ४: घटस्फोटीत व्यक्तीला विवाह करण्यास कोणतीही कायदेशीर आडकाठी नसते कारण तिचा पूर्वीचा विवाह संपुष्टात आलेला असतो (कलम ४(a) नुसार फक्त जिवंत पती/पत्नी नसावी).
• पर्याय ३: ऐतिहासिक तरतुदींनुसार जम्मू आणि काश्मीरमधील अधिवासाशी संबंधित मर्यादांमुळे हा विवाह करता येत नव्हता.
• आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार योग्य उत्तर पर्याय क्र. ३ आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम ४ मधील अटींनुसार घटस्फोटीत व्यक्ती विवाह करू शकते, मात्र ऐतिहासिक अधिवास मर्यादांवरून पर्याय ३ हे योग्य उत्तर ठरते.

The correct answer is Option C (Either party is domiciled in Kashmir).

Key Points:
• Section 4 of Special Marriage Act, 1954 - Conditions relating to solemnization:
• Prior to the Jammu and Kashmir Reorganisation Act, 2019, Section 1(2) and Section 4 of the Special Marriage Act historically excluded citizens domiciled in the State of Jammu and Kashmir, as the Act did not extend to Jammu and Kashmir unless both parties were domiciled elsewhere.
• Options analysis:
• Option 1 (neither party of unsound mind) is a valid positive condition enabling marriage under 4(b).
• Option 2 (parties not in prohibited relationship) is a valid condition enabling marriage under 4(d).
• Option 4 (either party being divorced) does not bar marriage, because Section 4(a) only requires that 'neither party has a spouse living' (divorced persons have no spouse living and can freely marry).
• Option 3 was the historical statutory barrier under MPSC syllabus framing.
• Officially verified key confirms Option 3.
• Key Takeaway: Section 4 permits divorced persons to marry, but historically restricted jurisdiction regarding Jammu & Kashmir domicile.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (Sub-Registrar) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔