सन 1949 च्या राष्ट्रीय उत्पन्न समितीने राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याची कोणती पद्धत सुचविली ?
(a) निव्वळ उत्पादन पद्धती
(b) निव्वळ उत्पन्न पद्धती
(c) खर्च पद्धती
(d) दरडोई खर्च पद्धती
पर्यायी उत्तरे :
सन 1949 च्या राष्ट्रीय उत्पन्न समितीने राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याची कोणती पद्धत सुचविली ?
(a) निव्वळ उत्पादन पद्धती
(b) निव्वळ उत्पन्न पद्धती
(c) खर्च पद्धती
(d) दरडोई खर्च पद्धती
पर्यायी उत्तरे :
What method of measurement of National Income calculation was suggested by the National Income Committee of 1949 ?
(a) Net product method
(b) Net income method
(c) Expenditure method
(d) Per capita expenditure method
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a) आणि (b) बरोबर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राष्ट्रीय उत्पन्न समिती (१९४९):
• भारत सरकारने ऑगस्ट १९४९ मध्ये प्रा. पी. सी. महालनोबिस यांच्या अध्यक्षतेखाली राष्ट्रीय उत्पन्न समिती स्थापन केली; यात प्रा. धनंजयराव गाडगीळ आणि डॉ. व्ही. के. आर. व्ही. राव हे सदस्य होते.
• उत्पन्न मोजणीची शिफारस केलेली पद्धत:
• भारतासारख्या अविकसित आणि विस्तीर्ण असंघटित क्षेत्र असणाऱ्या देशात आकडेवारीच्या मर्यादा लक्षात घेऊन समितीने दोन पद्धतींचे एकत्रित मिश्रण वापरण्याची शिफारस केली:
• १. निव्वळ उत्पादन पद्धती (Net Product Method): शेती, वने, खाणकाम आणि संघटित उद्योग क्षेत्रासाठी.
• २. निव्वळ उत्पन्न पद्धती (Net Income Method): सेवा क्षेत्र, वाहतूक, व्यापार व प्रशासकीय सेवांसाठी.
• खर्चाच्या आकडेवारीची विश्वासार्हता नसल्याने खर्च पद्धतीचा वापर टाळण्यात आला.
• म्हणून (a) आणि (b) बरोबर (पर्याय ३) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९४९ च्या राष्ट्रीय उत्पन्न समितीने निव्वळ उत्पादन पद्धती आणि निव्वळ उत्पन्न पद्धती या दोन्हींच्या संयोजनाची शिफारस केली होती.
The correct answer is Option C ((a) and (b) are correct).
Key Points:
• National Income Committee of 1949:
• Appointed in August 1949 by the Government of India under the chairmanship of Prof. P.C. Mahalanobis, with Prof. D.R. Gadgil and Dr. V.K.R.V. Rao as members.
• Methodology Recommended:
• Recognizing data limitations in an agrarian and largely unorganized economy, the committee recommended a combination of two methods:
• 1. Net Product Method (Output / Production Method): Applied to commodity-producing sectors like agriculture, forestry, mining, and factory manufacturing.
• 2. Net Income Method (Income Method): Applied to services, small enterprises, trade, transport, and public administration.
• The Expenditure method was omitted due to acute unreliability of aggregate consumption and private investment data in post-independence India.
• Hence, (a) and (b) are correct.
• Key Takeaway: The 1949 National Income Committee recommended combining the Net Product Method and Net Income Method.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC
भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...
१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा
भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...
नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल
भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
पतनिगडीत अनुदान हे करिता देतात. (a) तंत्रसुधारणा (b) यंत्र स...
भारतात सार्वजनिक क्षेत्रातील रोजगार निर्मितीत प्रामुख्याने ख...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :