'अनुद्योगीकरण' म्हणजे काय ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (औद्योगिक उत्पादन कमी होणे) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ब्रिटिश वसाहतवादी राजवटीत भारतातील पारंपरिक हस्तकला, कारागिरी आणि स्वदेशी उद्योगांचा झालेला ऱ्हास म्हणजे 'अनुद्योगीकरण' (De-industrialization) होय.
• ब्रिटनमधून आयात होणाऱ्या सस्त्या यंत्रनिर्मित वस्तू आणि भेदक आयात-निर्यात धोरणांमुळे भारताचे उद्योगधंदे उद्ध्वस्त झाले.
• यामुळे लाखो कारागीर बेरोजगार झाले आणि त्यांना उपजीविकेसाठी शेतीवर अवलंबून राहावे लागले, ज्यामुळे शेतीवरील ताण वाढला.
• त्यामुळे, औद्योगिक उत्पादन कमी होणे म्हणजेच अनुद्योगीकरण होय.
• म्हणून, योग्य पर्याय (4) आहे.
• उजळणी टीप:
• ब्रिटिश राजवटीत भारतातील पारंपरिक हस्तकला व उद्योगधंद्यांचा झालेला ऱ्हास म्हणजे अनुद्योगीकरण होय.
The correct answer is Option D (Declination of industrial production).
Key Points:
• De-industrialization during the British colonial rule in India refers to the systematic decline and destruction of traditional Indian handicrafts, artisanal works, and indigenous industries.
• Under discriminatory tariff policies, influx of cheap machine-made goods from Britain, and loss of royal patronage, India's thriving handicraft sector suffered massive contraction.
• This process forced millions of traditional artisans and craftsmen out of work, compelling them to crowd into agriculture, thereby increasing rural agrarian distress.
• Therefore, de-industrialization signifies the decline of industrial production.
• The correct option is (4).
• Revision Note:
• De-industrialization refers to the decline of traditional Indian industries and handicrafts under British colonial rule.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, जमीन महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: नोट्स PDF
प्लासी १७५७ (Plassey) व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (Kayamdhara 1793), रयतवारी (Rayatwari 1820), महालवारी पद्धत, तैनाती फौ...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: नोट्स PDF
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: नोट्स PDF
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
लंडनमध्ये 'इंडिया हाऊस' ची स्थापना ....... यांनी केली.
कोणत्या पद्धतीत शासकीय अधिकारी सरळ शेतकऱ्यांकडून जमीन महसूल...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B (STI) Prelims 2011 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?