#63📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

1996-97 मध्ये नियोजन मंडळाने व्यक्त केलेल्या दारिद्रयाच्या अंदाजासाठी कोणता निकष वापरला होता ?

What criteria was used by the Planning Commission for estimation of poverty in 1996-97?
पर्याय (Options):
a
ग्रामीण भागासाठी दरमहा दरडोई ₹ 122-60 उपभोग खर्च आणि शहरी भागासाठी ₹ 158-30 प्रत्येक महिन्याला
Per month per capita 122-60 consumption expenditure for rural sector and 158-30 for urban sector
✓ योग्य उत्तर
b
ग्रामीण भागासाठी दरमहा दरडोई ₹ 160-30 उपभोग खर्च आणि शहरी भागासाठी ₹ 165-20 प्रत्येक महिन्याला
Per month per capita 160-30 consumption expenditure for rural sector and 165-20 for urban sector
c
ग्रामीण भागासाठी दरमहा दरडोई ₹ 165-45 उपभोग खर्च आणि शहरी भागासाठी ₹ 148-30 प्रत्येक महिन्याला
Per month per capita 165-45 consumption expenditure for rural sector and 148-30 for urban sector
d
ग्रामीण भागासाठी दरमहा दरडोई ₹ 175-55 उपभोग खर्च आणि शहरी भागासाठी ₹ 185-20 प्रत्येक महिन्याला
Per month per capita 175-55 consumption expenditure for rural sector and 185-20 for urban sector
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (ग्रामीण भागासाठी दरमहा दरडोई ₹ 122-60 उपभोग खर्च आणि शहरी भागासाठी ₹ 158-30 प्रत्येक महिन्याला) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नियोजन मंडळाचे दारिद्र्य मापनाचे निकष:
• लrecords/लकडवाला समिती (१९९३) च्या शिफारशीनुसार ग्रामीण भागासाठी २४०० कॅलरी आणि शहरी भागासाठी २१०० कॅलरी निकष ठरवून ग्राहक किंमत निर्देशांकाद्वारे (CPI-AL आणि CPI-IW) दारिद्र्य रेषेचे मूल्य निश्चित केले जात असे.
• नियोजन मंडळाने १९९६-९७ च्या संदर्भात ग्राह्य धरलेला दरडोई मासिक उपभोग खर्च निकष ग्रामीण भागासाठी दरमहा ₹ १२२.६० आणि शहरी भागासाठी दरमहा ₹ १५८.३० असा होता.
• म्हणून अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय १ हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९९६-९७ च्या नियोजन मंडळाच्या दारिद्र्य अंदाजानुसार ग्रामीण भागासाठी दरमहा ₹ १२२.६० व शहरासाठी ₹ १५८.३० उपभोग खर्च निकष होता.

The correct answer is Option A (Per month per capita 122-60 consumption expenditure for rural sector and 158-30 for urban sector).

Key Points:
• The Planning Commission estimated poverty lines based on the Lakdawala Committee (1993) methodology, which anchored poverty lines to calorie thresholds (2400 kcal rural, 2100 kcal urban) updated via price indices (CPI-AL for rural, CPI-IW for urban).
• Poverty Line Criteria for 1996-97 Reference Updates:
• In official baseline calculations released during the mid-1990s (dating back to base updates around the late 1980s / early 1990s transition figures cited by the Planning Commission), the per capita monthly consumption expenditure criterion used was ₹122.60 per month for rural areas and ₹158.30 per month for urban areas.
• Therefore, Option 1 matches the official Planning Commission criteria and the official answer key.
• Key Takeaway: Planning Commission 1996-97 poverty estimates referenced ₹122.60 (rural) and ₹158.30 (urban) per capita monthly expenditure.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC

भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा

भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल

भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔