कोणत्या घटनादुरुस्ती अन्वये ग्राम सभेला संविधानिक दर्जा प्राप्त झाला आहे ?

Under which Constitutional Amendment, the Gram Sabha has got constitutional status?
पर्याय (Options):
a
६१ वी घटनादुरुस्ती
61st Amendment
b
७१ वी घटनादुरुस्ती
71st Amendment
c
७३ वी घटनादुरुस्ती
73rd Amendment
✓ योग्य उत्तर
d
७४ वी घटनादुरुस्ती
74th Amendment
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (७३ वी घटनादुरुस्ती / 73rd Amendment) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. ७३ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ (लागू: २४ एप्रिल १९९३): या ऐतिहासिक दुरुस्तीद्वारे राज्यघटनेत 'भाग ९' (Part IX) आणि '११ वी अनुसूची' समाविष्ट करून त्रिस्तरीय पंचायत राज व्यवस्थेला आणि 'ग्रामसभेला' घटनात्मक दर्जा देण्यात आला.
२. अनुच्छेद २४३-अ (Article 243A): ग्रामसभेची घटनात्मक तरतूद करते. गाव पातळीवर मतदार यादीत नोंदणी असलेल्या सर्व प्रौढ व्यक्तींची मिळून ग्रामसभा बनते. ग्रामसभा ही प्रत्यक्ष लोकशाहीचे (Direct Democracy) मूर्तिमंत रूप आहे.
३. इतर घटनादुरुस्त्यांचा संदर्भ:
- ६१ वी घटनादुरुस्ती (१९८८): मतदानाचे वय २१ वरून १८ वर्षे केले.
- ७१ वी घटनादुरुस्ती (१९९२): कोकणी, मणिपुरी आणि नेपाळी या भाषांचा ८ व्या अनुसूचीत समावेश केला.
- ७४ वी घटनादुरुस्ती (१९९२): नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांना (नगरपालिका/महानगरपालिका) घटनात्मक दर्जा दिला (भाग ९-A).

म्हणून ग्रामसभेला ७३ व्या घटनादुरुस्तीने संविधानिक दर्जा मिळाला.

The correct answer is Option C (73rd Amendment).

Detailed Step-by-Step Constitutional Analysis:
1. The 73rd Constitutional Amendment Act, 1992 (which took effect on 24 April 1993) inserted Part IX ('The Panchayats') and the Eleventh Schedule into the Indian Constitution.
2. Article 243A constitutionalized the 'Gram Sabha' as the foundational bedrock of village self-governance, comprising all persons registered in the electoral rolls relating to a village comprised within the area of the Panchayat.
3. Analysis of other options:
- 61st Amendment (1988) lowered the voting age from 21 to 18 years;
- 71st Amendment (1992) added Konkani, Manipuri, and Nepali to the Eighth Schedule;
- 74th Amendment (1992) granted constitutional status to urban local bodies (Municipalities).

Hence, Option C is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔