📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

सर्वोच्च न्यायालयाला भारतीय संविधानाच्या कोणत्या अनुच्छेदानुसार स्वतःच्या निर्णयाचे व आदेशाचे पुनरावलोकन करण्याचा अधिकार आहे ?
(1) अनुच्छेद 130
(2) अनुच्छेद 132
(3) अनुच्छेद 135
(4) अनुच्छेद 137

Under which article of the Constitution of India does the Supreme Court have the power to review its own judgements and orders?
(1) Article 130
(2) Article 132
(3) Article 135
(4) Article 137

पर्याय (Options):
a
अनुच्छेद 130
Article 130
b
अनुच्छेद 132
Article 132
c
अनुच्छेद 135
Article 135
d
अनुच्छेद 137
Article 137
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (अनुच्छेद 137) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम 137 चे शीर्षक: 'सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या निर्णयांचे किंवा आदेशांचे पुनरावलोकन' (Review of judgments or orders by the Supreme Court).
• कलमातील तरतूद: संसदेने केलेल्या कायद्याच्या किंवा कलम 145 अन्वये केलेल्या नियमांच्या अधीन राहून, सर्वोच्च न्यायालयाला स्वतः दिलेल्या कोणत्याही निर्णयाचे किंवा आदेशाचे पुनरावलोकन (Review) करण्याचा पूर्ण अधिकार आहे.
• उपचारात्मक याचिका (Curative Petition): रूपा अशोक हुर्रा (2002) खटल्यात या कलमाच्या आधारे उपचारात्मक याचिकेचा मार्ग खुला करण्यात आला.
• इतर कलमे:
• *कलम 130*: सर्वोच्च न्यायालयाचे आसन (नवी दिल्ली)
• *कलम 132*: घटनात्मक बाबींमधील अपीलीय अधिकारक्षेत्र
• *कलम 135*: फेडरल कोर्टाचे अधिकार वापरणे
• म्हणून योग्य उत्तर अनुच्छेद 137 (पर्याय 4) हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: राज्यघटनेच्या कलम 137 अन्वये सर्वोच्च न्यायालयाला स्वतःच्या निर्णयांचे पुनरावलोकन (Review) करण्याचा अधिकार आहे.

The correct answer is Option D (Article 137).

Key Points:
• Article 137 Marginal Heading: Titled "Review of judgments or orders by the Supreme Court".
• Text of Article 137: *"Subject to the provisions of any law made by Parliament or any rules made under article 145, the Supreme Court shall have power to review any judgment pronounced or order made by it"*.
• Curative Petition Extension: In *Rupa Ashok Hurra v. Ashok Hurra (2002)*, the Supreme Court evolved the concept of Curative Petition rooted in Article 137 to prevent miscarriage of justice.
• Other Articles for Context:
• *Article 130*: Seat of Supreme Court (Delhi).
• *Article 132*: Appellate jurisdiction in appeals from High Courts in constitutional matters.
• *Article 135*: Jurisdiction of Federal Court exercisable by Supreme Court.
• Therefore, review jurisdiction is governed by Article 137 (Option 4).
• Key Takeaway: Article 137 empowers the Supreme Court to review its own judgments and orders.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔