📅MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (PSI)Google वर फॉलो करा

भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या अनुच्छेदानुसार सर्वोच्च न्यायालयाला स्वतःचे आदेश व निकालाचा पुनर्विचार करण्याचा अधिकार आहे ?

Under which article of Indian Constitution, the Supreme Court having the power to review its own judgements and orders ?
पर्याय (Options):
a
अनुच्छेद 137
Article 137
✓ योग्य उत्तर
b
अनुच्छेद 143
Article 143
c
अनुच्छेद 136
Article 136
d
अनुच्छेद 138
Article 138
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (अनुच्छेद 137) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सर्वोच्च न्यायालयाशी संबंधित महत्त्वाचे अनुच्छेद:
• अनुच्छेद १३७: सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या आपल्या स्वतःच्या कोणत्याही निर्णयाचा वा आदेशाचा पुनर्विचार (Review) करण्याचा अधिकार सर्वोच्च न्यायालयाला प्रदान करतो.
• इतर संबंधित अनुच्छेदांचे स्पष्टीकरण:
• अनुच्छेद १३६: विशेष रजा याचिका (Special Leave Petition - SLP) दाखल करण्याचा अधिकार.
• अनुच्छेद १४३: राष्ट्रपतींचा सर्वोच्च न्यायालयाशी सल्लामसलत करण्याचा अधिकार (सल्लागार अधिकारक्षेत्र).
• अनुच्छेद १३८: संसदेद्वारे सर्वोच्च न्यायालयाच्या अधिकारक्षेत्रात वाढ करण्याचा अधिकार.
• म्हणून स्वतःच्या आदेशांचा पुनर्विचार करण्याचा अधिकार अनुच्छेद १३७ नुसार मिळतो (पर्याय १).
• महत्त्वाची टीप: अनुच्छेद १३७ अन्वये सर्वोच्च न्यायालयाला स्वतःच्या निकालांचे व आदेशांचे पुनर्विलोकन (पुनर्विचार) करण्याचा अधिकार आहे.

The correct answer is Option A (Article 137).

Key Points:
• Constitutional Provisions regarding the Supreme Court:
• Article 137: Review of judgments or orders by the Supreme Court. Subject to the provisions of any law made by Parliament or rules under Article 145, the Supreme Court has the power to review any judgment pronounced or order made by it.
• Other Articles for clarity:
• Article 136: Special Leave Petition (SLP) to appeal against any judgment, decree, sentence or order passed by any court or tribunal.
• Article 143: Advisory jurisdiction of the Supreme Court (power of the President to consult the Supreme Court).
• Article 138: Enlargement of the jurisdiction of the Supreme Court by Parliament.
• Hence, Article 137 is the correct answer (Option 1).
• Key Takeaway: Article 137 empowers the Supreme Court to review any judgment or order previously pronounced by it.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔