भारतीय राज्यघटनेतील संदर्भानुसार 'धर्मनिरपेक्ष राज्य' म्हणजे :
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (राज्याने कोणत्याही विशिष्ट धर्माला अग्रक्रमाने वागणूक देण्याचे टाळले आहे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय धर्मनिरपेक्षतेची संकल्पना:
• भारतीय संविधानात धर्मनिरपेक्षता म्हणजे 'सर्वधर्मसमभाव'. भारतीय राज्य हे धर्मविरोधी किंवा अधार्मिक नाही.
• याचा अर्थ राज्य कोणत्याही विशिष्ट धर्माला स्वतःचा अधिकृत धर्म मानत नाही आणि कोणत्याही विशिष्ट धर्माला अग्रक्रमाने किंवा झुकते माप देऊन वागणूक देत नाही; सर्व धर्मांना समान संरक्षण व आदर देते.
• घटनात्मक तरतुदी: संविधानाच्या अनुच्छेद २५ ते २८ अंतर्गत धार्मिक स्वातंत्र्याचा मूलभूत हक्क दिला आहे आणि अनुच्छेद १५ व १६ नुसार धर्माच्या आधारावर भेदभाव करण्यास मनाई आहे. ४२ व्या घटनादुरुस्ती १९७६ द्वारे प्रस्तावनेमध्ये 'धर्मनिरपेक्ष' हा शब्द जोडला गेला.
• महत्त्वाची टीप: भारतीय धर्मनिरपेक्षता म्हणजे सर्व धर्मांना समान वागणूक देणे व कोणत्याही एका धर्माला प्राधान्य न देणे.
The correct answer is Option D (The state avoids preferential treatment for any particular religion).
Key Points:
• Indian Concept of Secularism:
• In the Indian constitutional framework, secularism embodies Sarva Dharma Sambhava (equal respect for all religions). The state is neither irreligious nor anti-religious.
• Instead, the Indian State maintains principled neutrality: it does not possess an official state religion and strictly avoids granting preferential treatment, patronage, or discriminatory advantage to any particular religion.
• Constitutional Safeguards: Articles 25 to 28 guarantee individual and collective freedom of religion, and Article 15/16 prohibit state discrimination on grounds of religion. The term 'Secular' was explicitly incorporated into the Preamble by the 42nd Amendment Act, 1976.
• Key Takeaway: Indian secularism avoids favoring any religion, ensuring equal treatment to all faiths.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
अयोग्य कथन ओळखा :
कोणत्या घटना दुरुस्ती/दुरुस्त्या मूलभूत कर्तव्याशी संबंधित आ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?