📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

चलनवाढीचा संरचनात्मक सिद्धांत ___ यांनी मांडला होता.
a. जी. मिर्डाल
b. जे. केन्स
c. एम. फ्रिडमन
d. पी. स्ट्रीटेन

The structural theory of Inflation was proposed by
a. G. Myrdal
b. J. Keynes
c. M. Friedmen
d. P. Streeten

पर्याय (Options):
a
a आणि b
a and b
b
b आणि c
b and c
c
a आणि d
a and d
✓ योग्य उत्तर
d
b आणि d
b and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (a आणि d) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• चलनवाढीचा संरचनात्मक सिद्धांत: पारंपारिक मागणी-ताण (केनेशियन) किंवा खर्च-दाब/चलनवादी (फ्रीडमन) सिद्धांतांच्या विपरीत, संरचनात्मक सिद्धांत प्रामुख्याने 1950 आणि 60 च्या दशकात लॅटिन अमेरिकन आणि इतर विकसनशील देशांनी अनुभवलेली उच्च महागाई स्पष्ट करण्यासाठी विकसित केला गेला.
• मुख्य युक्तिवाद: विकसनशील अर्थव्यवस्थांमधील महागाई ही केवळ पैशाशी संबंधित घटना नाही. तर ती अर्थव्यवस्थेतील सखोल संरचनात्मक असमतोल आणि ताठरतेमुळे (rigidities) उद्भवते, जसे की कृषी क्षेत्रातील अडथळे (अन्नाचा कमी लवचिक पुरवठा), परकीय चलनाची कमतरता आणि खराब पायाभूत सुविधा.
• प्रमुख समर्थक: चलनवाढीच्या संरचनात्मक दृष्टिकोनाचा विकास आणि समर्थन करणाऱ्या प्रमुख अर्थशास्त्रज्ञांमध्ये गुन्नार मिर्डाल (a), पॉल स्ट्रीटेन (d), राऊल प्रेबिश आणि सेल्सो फुरताडो यांचा समावेश आहे.
• केन्स आणि फ्रीडमन: जे.एम. केन्स (b) यांनी मागणी-ताण चलनवाढीवर (Demand-pull) लक्ष केंद्रित केले. मिल्टन फ्रीडमन (c) हे चलनवादाचे (Monetarism) जनक आहेत, ज्यांचे सुप्रसिद्ध वाक्य आहे "महागाई ही नेहमी आणि सर्वत्र एक चलनविषयक घटना आहे".
• निष्कर्ष: त्यामुळे, मिर्डाल (a) आणि स्ट्रीटेन (d) हे संरचनात्मक सिद्धांताशी संबंधित आहेत.
• महत्त्वाची टीप: चलनवाढीचा संरचनात्मक सिद्धांत (मिर्डाल, स्ट्रीटेन) अर्थव्यवस्थेतील अडथळ्यांना महागाईचे कारण मानतो. केन्स (मागणी-ताण), फ्रीडमन (चलनवादी).

The correct answer is Option C (a and d).

Key Points:
• Structural Theory of Inflation: Unlike the traditional Demand-pull (Keynesian) or Cost-push/Monetarist (Friedman) theories, the Structuralist theory was primarily developed to explain the persistent, high inflation experienced by Latin American and other developing countries in the 1950s and 60s.
• The Core Argument: It argues that inflation in developing economies is not merely a monetary phenomenon. Instead, it is caused by deep-rooted structural imbalances and rigidities in the economy, such as agricultural bottlenecks (inelastic food supply), foreign exchange constraints, and poor infrastructure.
• Key Proponents: The prominent economists who developed and supported the structuralist approach to inflation include Gunnar Myrdal (a), Paul Streeten (d), Raul Prebisch, and Celso Furtado.
• Keynes and Friedman: J.M. Keynes (b) focused on demand-pull inflation driven by aggregate demand exceeding full-employment output. Milton Friedman (c) is the father of Monetarism, famously stating that "inflation is always and everywhere a monetary phenomenon".
• Conclusion: Therefore, Myrdal (a) and Streeten (d) are associated with the Structural theory.
• Key Takeaway: Structuralist inflation theory attributes price rises to structural bottlenecks (like inelastic agri supply), championed by Myrdal, Streeten, and Prebisch.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔