विभागीय परिषदांची उद्दिष्ट्ये किंवा कार्ये पुढीलप्रमाणे :
(a) राज्यांच्या मर्यादित साधनसामुग्रींचा अधिक योग्यरित्या वापर होण्याबद्दल खात्री करणे.
(b) राज्यवाद, प्रादेशिकवाद, भाषावाद आणि संकुचितवादी तीव्र वृत्ती यांना आळा घालण्यास सहाय्य करणे.
(c) विविध राज्यांनी मंजूर केलेल्या कायद्यांमध्ये परस्परांशी संघर्ष येवू नये याची खात्री करणे.
(d) देशात भावनिक ऐक्य साध्य करणे.
पर्यायी उत्तरे :
विभागीय परिषदांची उद्दिष्ट्ये किंवा कार्ये पुढीलप्रमाणे :
(a) राज्यांच्या मर्यादित साधनसामुग्रींचा अधिक योग्यरित्या वापर होण्याबद्दल खात्री करणे.
(b) राज्यवाद, प्रादेशिकवाद, भाषावाद आणि संकुचितवादी तीव्र वृत्ती यांना आळा घालण्यास सहाय्य करणे.
(c) विविध राज्यांनी मंजूर केलेल्या कायद्यांमध्ये परस्परांशी संघर्ष येवू नये याची खात्री करणे.
(d) देशात भावनिक ऐक्य साध्य करणे.
पर्यायी उत्तरे :
The objectives or functions of the Zonal Councils are
(a) to ensure better utilisation of the limited resources of the states.
(b) to help in arresting the growth of acute state consciousness, regionalism, linguism and particularistic trends.
(c) to ensure that the laws passed by various states do not conflict with each other.
(d) to achieve an emotional integration of the country.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((b) आणि (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विभागीय परिषदा (Zonal Councils) या राज्य पुनर्रचना कायदा, 1956 च्या भाग III अंतर्गत स्थापन झालेल्या वैधानिक (Statutory) संस्था आहेत.
• पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी देशातील प्रादेशिकता कमी करण्यासाठी यांची संकल्पना मांडली होती. या परिषदांची मुख्य उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत:
• 1. देशाचे भावनिक ऐक्य (Emotional Integration) साध्य करणे -> (d).
• 2. अतिरेकी राज्यवाद, भाषावाद, प्रादेशिकवाद आणि फुटीरतावादी प्रवृत्तींना आळा घालणे -> (b).
• 3. आर्थिक व सामाजिक बाबींमध्ये केंद्र व राज्यांमध्ये समन्वय प्रस्थापित करणे.
• राज्यांच्या कायद्यांमधील संघर्ष टाळणे हे विभागीय परिषदेचे थेट काम नसून न्यायालयीन कक्षेत येते. आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार (b) आणि (d) हे अचूक पर्याय आहेत.
• केंद्रीय गृहमंत्री हे सर्व विभागीय परिषदांचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात.
• महत्त्वाची टीप: 1956 मध्ये स्थापन झालेल्या विभागीय परिषदांचे मुख्य उद्दिष्ट भावनिक ऐक्य आणि प्रादेशिकतेला आळा घालणे हे आहे.
The correct answer is Option B ((b) and (d)).
Key Points:
• Zonal Councils are statutory bodies established under Part III of the States Reorganisation Act, 1956.
• Pt. Jawaharlal Nehru conceptualized them to promote cooperative federalism. Their primary objectives are:
• 1. To achieve an emotional integration of the country -> (d).
• 2. To arrest the growth of acute state consciousness, regionalism, linguism, and particularistic trends -> (b).
• 3. To enable the Centre and the States to cooperate and exchange ideas in social and economic matters.
• Ensuring that laws passed by different states do not conflict with each other is the constitutional domain of the judiciary/legislative competence, not a stated function of Zonal Councils. According to the MPSC answer key, statements (b) and (d) are recognized as the core functions.
• The Union Home Minister acts as the common Chairman of all Zonal Councils.
• Key Takeaway: Zonal Councils were established in 1956 primarily for emotional integration and countering regionalism/linguism.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...
महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...
भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ
भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारतीय राज्यघटनेची खालीलपैकी कोणती रुढी-परंपरा समजली जावू शक...
खालीलपैकी कोणत्या खंडात जगातील सर्वात अधिक धर्मनिरपेक्ष राज्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?