#10📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

राष्ट्रीय कृषि सहकार विपणन संघाने (नाफेड) या हेतूने महत्वाची भूमिका पार पाडली आहे
अ. राज्यांतर्गत शेती उत्पादन व निर्यात व्यापारास चालना देणे.
ब. डाळी आणि तेलबीया उत्पादनास किमान आधारभूत किंमतीची हमी देणे.
क. बागाईती उत्पादनाच्या बाजारयंत्रणेत हस्तक्षेप करणे.
ड. शेतकऱ्यांना पीक विमा योजना उपलब्ध करणे.
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?

The National Agricultural Co-operative Marketing Federation of India (NAFED) has played an important role with the objectives of
a. promoting inter-state farm products and export trade.
b. undertaking minimum price support operations for pulses and oilseeds.
c. market intervention operations for horticultural products.
d. providing crop insurance schemes.
Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
a
अ फक्त
a only
b
अ आणि ब फक्त
a and b only
c
अ, ब आणि क
a, b and c
✓ योग्य उत्तर
d
अ, ब आणि ड
a, b and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ, ब आणि क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नाफेड (NAFED) ची स्थापना २ ऑक्टोबर १९५८ रोजी बहु-राज्य सहकारी संस्था कायद्यांतर्गत झाली. ही कृषी उत्पादनांच्या सहकारी विपणनाची शिखर संस्था आहे.
• नाफेडची प्रमुख कार्ये:
• विधान (अ) बरोबर आहे: शेतमालाच्या आंतरराज्य व आंतरराष्ट्रीय निर्यात व्यापारास चालना देणे आणि विपणन व्यवस्था सांभाळणे.
• विधान (ब) बरोबर आहे: किमान आधारभूत किंमत योजनेअंतर्गत (PSS) डाळी (कडधान्ये) आणि तेलबियांची केंद्रीय खरेदी करणारी नाफेड ही मुख्य नोडल एजन्सी आहे.
• विधान (क) बरोबर आहे: नाशवंत बागायती उत्पादनांचे (उदा. कांदा, लसूण, फळे) भाव कोसळल्यास बाजार हस्तक्षेप योजनेद्वारे (MIS) खरेदी करून शेतकऱ्यांचे नुकसान टाळणे.
• विधान (ड) चुकीचे आहे: पीक विमा योजना चालवण्याचे काम भारतीय कृषी विमा कंपनी (AIC) आणि इतर विमा कंपन्या करतात, नाफेड नाही.
• म्हणूनच विधाने अ, ब आणि क अचूक आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: नाफेड (स्थापना १९५८) डाळी व तेलबियांच्या हमीभाव खरेदीची आणि बागायती शेतमालाच्या बाजार हस्तक्षेपाची प्रमुख संस्था आहे; ती पीक विमा देत नाही.

The correct answer is Option C (a, b and c).

Key Points:
• NAFED (National Agricultural Cooperative Marketing Federation of India Ltd.) was established on 2 October 1958 under the Multi-State Co-operative Societies Act.
• Key Roles and Functions of NAFED:
• Statement (a) is correct: It promotes, coordinates, and facilitates internal, inter-state, and international export trade of agricultural produce.
• Statement (b) is correct: NAFED acts as the nodal central agency for undertaking Price Support Scheme (PSS) operations for pulses and oilseeds when market prices fall below MSP.
• Statement (c) is correct: It implements the Market Intervention Scheme (MIS) for perishable and horticultural commodities (e.g., onions, apples) to protect growers from distress sales.
• Statement (d) is incorrect: Crop insurance schemes are administered by specialized insurance bodies such as the Agriculture Insurance Company of India (AIC) and commercial insurers, not NAFED.
• Therefore, statements a, b, and c are correct (Option 3).
• Key Takeaway: NAFED handles inter-state/export agricultural marketing, PSS for pulses/oilseeds, and MIS for horticultural crops, but not crop insurance.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा

परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)

दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔