📅MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI)Google वर फॉलो करा

खालील पैकी कोणत्या तक्रारी ची चौकशी मानव अधिकार आयोग करू शकते ?

The Human Rights Commission can enquire into complaints of which of the following?
पर्याय (Options):
a
मानव अधिकार चे उल्लघंन
Violation of Human Rights
b
सार्वजनिक सेवका कडून अश्या उल्लघनां ना प्रतिबंध करण्यात हयगय
Negligence in the prevention of such violations by a public servant
c
(1) आणि (2)
(1) and (2) both
✓ योग्य उत्तर
d
परकीय आक्रमणा मुळे हिंसाचार
Violence due to external aggression
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((1) आणि (2)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मानवी हक्क संरक्षण कायदा, १९९३ - कलम १२ मधील अधिकार:
• चौकशी अधिकार: कलम १२(अ) अन्वये राष्ट्रीय किंवा राज्य मानवाधिकार आयोगाला स्वतःहून (Suo motu) किंवा पीडित व्यक्तीच्या तक्रारीवरून खालील बाबींची चौकशी करण्याचा अधिकार आहे:
• १. मानवी हक्कांचे उल्लंघन अथवा त्यास दिलेले प्रोत्साहन.
• २. अशा उल्लंघनास प्रतिबंध करण्यात सार्वजनिक सेवकाने (Public Servant) केलेली हयगय/निष्काळजीपणा.
• परकीय आक्रमणामुळे होणारी हिंसा ही राष्ट्रीय सुरक्षेचा विषय असून मानवाधिकार आयोगाच्या चौकशी कक्षेत येत नाही.
• म्हणून (१) आणि (२) दोन्ही बाबींची चौकशी आयोग करू शकते.
• महत्त्वाची टीप: कलम १२(अ) नुसार मानवाधिकार आयोग मानवी हक्कांचे उल्लंघन आणि सार्वजनिक सेवकाचा निष्काळजीपणा या दोन्ही तक्रारींची चौकशी करू शकतो.

The correct answer is Option C ((1) and (2) both).

Key Points:
• Inquiry Powers under Section 12 of PHRA, 1993:
• Statutory Mandate: Under Section 12(a) of the Protection of Human Rights Act, 1993, the Commission (NHRC or SHRC) is empowered to inquire suo motu or on a petition presented to it into:
• 1. Violation of human rights or abetment thereof; and
• 2. Negligence in the prevention of such violation by a public servant.
• External aggression and warfare fall under the purview of national defence, armed forces, and Union executive authority, outside the Commission's domestic complaint inquiry scope.
• Thus, both (1) and (2) are correct.
• Key Takeaway: Under Section 12(a) of PHRA 1993, the Human Rights Commission inquires into both human rights violations and negligence by public servants.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔