#21📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper(2023) +1 गुण

उपराष्ट्रपतींच्या निवडणुकीसाठीच्या निर्वाचक मंडळात ______ यांचा समावेश होतो.
(1) लोकसभेचे सर्व सदस्य
(2) राज्यांच्या विधानसभांचे सदस्य
(3) राज्यसभेचे सर्व सदस्य
(4) 1 आणि 3 दोन्ही

The electoral college for the election of the Vice-President comprises of
(1) All the members of the Lok Sabha
(2) Members of State Legislative Assemblies
(3) All the members of the Rajya Sabha
(4) Both 1 and 3

पर्याय (Options):
a
लोकसभेचे सर्व सदस्य
All the members of the Lok Sabha
b
राज्यांच्या विधानसभांचे सदस्य
Members of State Legislative Assemblies
c
राज्यसभेचे सर्व सदस्य
All the members of the Rajya Sabha
d
1 आणि 3 दोन्ही
Both 1 and 3
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (1 आणि 3 दोन्ही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 66(1) नुसार, उपराष्ट्रपतींची निवड संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या सदस्यांचा समावेश असलेल्या निर्वाचक गणाकडून (Electoral College) एकल संक्रमणीय मताद्वारे प्रमाणशीर प्रतिनिधित्व पद्धतीने केली जाते.
• उपराष्ट्रपतींच्या निर्वाचक गणाची रचना:
• यात संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे (लोकसभा आणि राज्यसभा) सर्व सदस्य (निर्वाचित तसेच नामनिर्देशित) सहभागी होतात.
• राष्ट्रपतींच्या निवडणुकीच्या विपरीत, उपराष्ट्रपतींच्या निवडणुकीत संसदेचे नामनिर्देशित सदस्यही मतदानास पात्र असतात.
• राज्यांच्या विधानसभा किंवा विधानपरिषदेच्या आमदारांना (MLAs/MLCs) उपराष्ट्रपतींच्या निवडणुकीत मतदानाचा कोणताही अधिकार नसतो.
• म्हणून लोकसभेचे सर्व सदस्य आणि राज्यसभेचे सर्व सदस्य (1 आणि 3 दोन्ही - पर्याय 4) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: उपराष्ट्रपतींच्या निर्वाचक मंडळात संसद सदस्यांचा (लोकसभा व राज्यसभेचे सर्व निर्वाचित व नामनिर्देशित सदस्य) समावेश होतो.

The correct answer is Option D (Both 1 and 3).

Key Points:
• Under Article 66(1) of the Constitution, the Vice-President is elected by members of an electoral college consisting of members of both Houses of Parliament in accordance with the system of proportional representation by means of the single transferable vote.
• Composition of the Electoral College:
• It consists of ALL members of both Lok Sabha and Rajya Sabha (both elected and nominated members).
• Unlike the presidential election (Article 54), nominated members of Parliament CAN vote in the Vice-Presidential election.
• Members of State Legislative Assemblies (MLAs) and State Legislative Councils (MLCs) DO NOT participate in the election of the Vice-President.
• Therefore, both option 1 (all Lok Sabha members) and option 3 (all Rajya Sabha members) form the electoral college, making option 4 the correct answer.
• Key Takeaway: The Vice-Presidential electoral college consists of all members (elected + nominated) of both Lok Sabha and Rajya Sabha.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔