📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 PaperGoogle वर फॉलो करा

उच्च शिक्षणातील शैक्षणिक स्वायत्ततेचा प्रश्न हा पुढील बाबींशी निगडीत आहे :
अ. खाजगी शिक्षण संस्थांना पूर्णपणे मोकळीक देणे.
ब. प्राध्यापकांची शैक्षणिक पात्रता व नियतकार्य आणि दायित्व यांचे स्वरूप ठरविण्याचे स्वातंत्र्य.
क. प्रवेश परीक्षा संबंधीचे नियम व निकष निश्चित करण्याचे स्वातंत्र.
ड. शासनाने उच्च शिक्षणाचे फक्त नियमन व सनियंत्रण करणे.
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?

The autonomy in higher education is related with the following issues :
a. To give complete freedom to private educational institutions.
b. Freedom to decide educational qualifications, duties and responsibilities of lecturers.
c. Freedom of deciding rules and criteria for entrance examinations.
d. Government to only regulate and monitor the higher education.
Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
a
अ फक्त
a only
b
अ आणि ब फक्त
a and b only
c
अ, ब आणि क
a, b and c
✓ योग्य उत्तर
d
अ, ब आणि ड
a, b and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ, ब आणि क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• उच्च शिक्षणातील स्वायत्ततेची संकल्पना: उच्च शिक्षणामध्ये स्वायत्तता (Institutional Autonomy) ही शैक्षणिक, प्रशासकीय आणि प्रवेश प्रक्रियेच्या स्वातंत्र्याशी निगडित असते.
• समाविष्ट मुख्य घटक:
• खाजगी व अभिमत शिक्षण संस्थांना त्यांचे शैक्षणिक उपक्रम राबवण्यासाठी प्रशासकीय मोकळीक देणे (अ).
• प्राध्यापकांची कर्तव्ये, कामाचे तास, कार्यपद्धती आणि जबाबदाऱ्या निश्चित करण्याचे संस्थात्मक स्वातंत्र्य असणे (ब).
• अभ्यासक्रमांच्या प्रवेश परीक्षांचे निकष, पात्रता व नियम ठरवण्याचे स्वातंत्र्य विद्यापीठ पातळीवर असणे (क).
• आयोगाची उत्तरतालिका: MPSC च्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार (Set A, Q.70) पर्याय क्रमांक (3) म्हणजेच 'अ, ब आणि क' हे उत्तर निश्चित करण्यात आले आहे.
• महत्त्वाची टीप: उच्च शिक्षणातील स्वायत्तता ही संस्थात्मक मोकळीक, प्रवेश परीक्षांचे निकष आणि अध्यापकांच्या जबाबदाऱ्या ठरवण्याच्या स्वातंत्र्याशी निगडित असते.

The correct answer is Option C (a, b and c).

Key Points:
• Concept of Academic Autonomy: Autonomy in higher education encompasses academic, administrative, and admissions independence.
• Components Involved:
• Giving private and self-financed institutions operational freedom to design innovative programs (a).
• Empowering institutions to structure faculty responsibilities, teaching workloads, and institutional duties (b).
• Granting universities freedom to institute entrance examination criteria, cut-offs, and merit lists (c).
• MPSC Answer Key Determination: The official answer key for Set A establishes Option 3 ('a, b and c') as the correct group of issues defining institutional autonomy in higher education.
• Key Takeaway: Autonomy in higher education includes institutional freedom for curricula, entrance criteria, and faculty workload management.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔