संविधानाच्या कलम १६५ नुसार, राज्याच्या महाधिवक्त्याची (Advocate General) नियुक्ती कोणाद्वारे केली जाते?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (राज्याचे राज्यपाल) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संविधानाचे कलम १६५ (राज्याचा महाधिवक्ता - Advocate General): भारतीय संविधानाच्या भाग ६ मधील कलम १६५ अन्वये प्रत्येक राज्यासाठी एका महाधिवक्त्याची (Advocate General) तरतूद करण्यात आली असून, तो राज्य शासनाचा सर्वोच्च कायदा अधिकारी असतो (केंद्रातील महान्यायवादी - Attorney General कलम ७६ प्रमाणे).
• नियुक्ती आणि पात्रता: कलम १६५(१) नुसार राज्याच्या महाधिवक्त्याची नियुक्ती राज्याच्या राज्यपालांद्वारे (राज्य मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्याने) केली जाते. महाधिवक्ता होण्यासाठी ती व्यक्ती उच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश (High Court Judge) म्हणून नियुक्त होण्यास पात्र असणे आवश्यक असते (म्हणजेच भारताचा नागरिक असून १० वर्षे न्यायिक पद धारण केलेले असावे किंवा १० वर्षे उच्च न्यायालयात वकिली केलेली असावी).
• पदावधी व मानधन: संविधानात महाधिवक्त्याचा कार्यकाळ किंवा त्याला पदावरून दूर करण्याची पद्धत निश्चित केलेली नाही; कलम १६५(३) नुसार तो राज्यपालांची मर्जी असेपर्यंत (During the pleasure of the Governor) पद धारण करतो आणि राज्यपाल ठरवतील तितके मानधन त्याला मिळते.
• विधिमंडळातील विशेषाधिकार (कलम १७७): संविधानाच्या कलम १७७ नुसार महाधिवक्त्याला राज्य विधिमंडळाच्या दोन्ही सभागृहांच्या (विधानसभा व विधानपरिषद) कामकाजात भाग घेण्याचा व बोलण्याचा अधिकार असतो, परंतु त्याला मतदानाचा अधिकार नसतो.
• महत्त्वाची टीप: संविधानाच्या कलम १६५ अन्वये राज्याच्या सर्वोच्च कायदा अधिकाऱ्याची म्हणजेच महाधिवक्त्याची (Advocate General) नियुक्ती राज्याच्या राज्यपालांद्वारे केली जाते.
The correct answer is Option B (Governor of the State).
Key Points:
• Article 165 of the Constitution (Advocate General for the State): Under Article 165, the Advocate General is the highest law officer in the state (corresponding to the Attorney General of India under Article 76 at the Union level) and is appointed by the Governor of the State.
• Qualification Criteria: A person to be appointed as Advocate General must be qualified to be appointed a Judge of a High Court—meaning they must be a citizen of India and must have held a judicial office for 10 years or been an advocate of a High Court for 10 years.
• Tenure & Pleasure Doctrine: The Constitution does not fix the term of office or the procedure for removal of the Advocate General; under Article 165(3), he holds office during the pleasure of the Governor and receives such remuneration as the Governor may determine.
• Rights in State Legislature (Article 177): Under Article 177, the Advocate General has the right to speak and take part in the proceedings of both Houses of the State Legislature (and any committee thereof of which he is named a member), but without a right to vote.
• Key Takeaway: Pursuant to Article 165 of the Indian Constitution, the Advocate General of a State is appointed by the Governor of the State.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...
मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी
भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
संविधानाच्या कोणत्या कलमांतर्गत कॅग (CAG) आपले लेखापरीक्षण अ...
कोणत्या घटनादुरुस्ती कायद्याने स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?