विधान (A): भारतीय राज्यघटनेच्या 368 व्या कलमानुसार घटनादुरुस्तीची प्रक्रिया नमूद करण्यात आली आहे.
कारण (R) : भारतीय राज्यघटनेत घटनादुरुस्तीच्या विविध पद्धती सांगितल्या आहेत.
पर्यायी उत्तरे :
विधान (A): भारतीय राज्यघटनेच्या 368 व्या कलमानुसार घटनादुरुस्तीची प्रक्रिया नमूद करण्यात आली आहे.
कारण (R) : भारतीय राज्यघटनेत घटनादुरुस्तीच्या विविध पद्धती सांगितल्या आहेत.
पर्यायी उत्तरे :
Statement (A): The amendment procedure in India has been provided in article 368 of the Constitution.
Reason (R): There are multiple methods of Constitutional amendment in India.
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((A) and (R) is correct. (R) is not the correct explanation of (A)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम 368: संविधानाच्या भाग XX मधील कलम 368 मध्ये घटनादुरुस्तीची संपूर्ण प्रक्रिया व अधिकार स्पष्ट केले आहेत. विधान (A) सत्य आहे.
• विविध पद्धती (कारण R): घटनेत विशेष बहुमत, विशेष बहुमत व राज्यांची मंजुरी, तसेच काही बाबींसाठी साधे बहुमत अशा विविध पद्धतींनी घटना दुरुस्त केली जाते. त्यामुळे कारण (R) देखील सत्य आहे.
• संबंध स्पष्टीकरण: दोन्ही विधाने खरी आहेत, परंतु घटनादुरुस्तीच्या विविध पद्धती अस्तित्वात आहेत हे कलम 368 अस्तित्वात असण्याचे मूळ कारण नाही; ते प्रक्रियेचे स्वरूप दर्शवते.
• निष्कर्ष: (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत, पण (R) हे (A) चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.
• महत्त्वाची टीप: कलम 368 नुसार घटनादुरुस्ती होते आणि घटनेत विविध पद्धती आहेत, दोन्ही विधाने खरी आहेत पण (R) हे (A) चे कारण नाही.
The correct answer is Option B ((A) and (R) is correct. (R) is not the correct explanation of (A)).
Key Points:
• Article 368: Part XX, Article 368 of the Constitution explicitly lays down the power of Parliament to amend the Constitution and the procedure therefor. Statement (A) is correct.
• Methods of Amendment (Reason R): Article 368 outlines two types of majorities (Special Majority, and Special Majority with State Ratification), while some other articles permit amendments by simple majority (outside Article 368 strict procedures). Thus, multiple methods exist, making Reason (R) correct.
• Logical Relationship: While both statements are independently true, the existence of multiple amendment methods is not the core causal explanation explaining *why* Article 368 prescribes the amendment procedure; rather, Article 368 itself classifies these procedures.
• Conclusion: Both (A) and (R) are correct, but (R) is not the correct explanation of (A).
• Key Takeaway: Both Article 368 provisions and the existence of multiple amendment methods are true, but multiple methods do not cause Article 368.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/ने बरोबर आहे/आहेत ? (a) अनिवासी...
विविध पंचवार्षिक योजनांकरता विकासाची उद्दिष्टे कशी ठरविली गे...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
