#3📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

निवडणूक आयोगाच्या भूमिकेशी विसंगत असलेल्या विधानांची निवड करा :
(a) मतदारसंघाची आखणी करणे.
(b) राजकीय पक्षांना मान्यता देणे.
(c) उमेदवाराच्या निवडणूक खर्चास पूर्णतः मोकळीक देणे.
(d) देशभरातील निवडणूका सुरळीत पार पाडणे.
पर्यायी उत्तरे :

Select one of the following statements which is not co-related to the role of Election Commission:
(a) To chart out the Constituencies
(b) To give recognition to political parties
(c) To give permission to candidates about the expenses in the Election
(d) To monitor and control the elections in the country
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (c)
(a) and (c)
✓ योग्य उत्तर
b
(a) आणि (b)
(a) and (b)
c
(b) आणि (d)
(b) and (d)
d
(a) आणि (d)
(a) and (d)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मतदारसंघांची आखणी: मतदारसंघ पुनर्रचना आणि आखणी करण्याचे काम संविधानाच्या अनुच्छेद 82 अन्वये संसदेने स्थापन केलेल्या स्वतंत्र परिसिमन आयोगामार्फत (Delimitation Commission) केले जाते.
• निवडणूक खर्च मर्यादा: लोकप्रतिनिधी कायदा, 1951 च्या कलम 77 अन्वये उमेदवारांच्या खर्चावर मर्यादा निश्चित असते. निवडणूक आयोग खर्चावर काटेकोर नियंत्रण ठेवतो, उमेदवारांना मोकळीक देत नाही.
• आयोगाची अधिकृत कार्ये: अनुच्छेद 324 अन्वये निवडणुकांचे संचालन करणे आणि राजकीय पक्षांना मान्यता देणे (कलम 29A) ही आयोगाची मुख्य वैधानिक कर्तव्ये आहेत.
• निष्कर्ष: त्यामुळे विधाने (a) आणि (c) ही निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत भूमिकेशी विसंगत ठरतात.
• महत्त्वाची टीप: मतदारसंघांची आखणी परिसिमन आयोग करतो आणि निवडणूक खर्चावर आयोगाची कडक बंधने असतात.

The correct answer is Option A ((a) and (c)).

Key Points:
• Constituency Delimitation: Delimitation and boundary charting of constituencies is performed by a dedicated statutory body, the Delimitation Commission, set up under Delimitation Acts pursuant to Article 82 and Article 170, not directly by the Election Commission alone.
• Election Expenses Regulation: Under Section 77 of the Representation of the People Act, 1951, every candidate must keep a separate account of election expenses subject to strict statutory ceilings. The Commission regulates and scrutinizes expenses rather than permitting candidates total freedom.
• Valid Commission Roles: The Election Commission of India under Article 324 superintends, directs, and controls elections, and registers/recognizes political parties under Section 29A of the RPA, 1951.
• Conclusion: Statements (a) and (c) do not reflect the statutory roles of the Commission.
• Key Takeaway: Constituency delimitation is performed by the Delimitation Commission, and candidate election expenses are strictly capped, not unrestricted.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔